fa روانسنجی ابزار سنجش سواد سلامت مرتبط با کبد چرب در زنان ایرانی آموزش بهداشت و ارتقای سلامت Health Education & Health Promotion پژوهشي Research <strong>زمینه و هدف:</strong> کبد چرب غیرالکلی یکی از مهم‌ترین علل مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های کبدی است و بار اقتصادی سنگینی بر جامعه تحمیل می‌کند. این مطالعه با هدف طراحی و روانسنجی ابزار سنجش سواد سلامت مرتبط با کبد چرب در زنان انجام شد.<br> <br> <strong>مواد و روش‌ها: </strong>این مطالعه‌ی مقطعی تحلیلی در سال ۱۴۰۳ در شهر سنندج انجام شد. گویه‌‌های اولیه پرسشنامه با استفاده از منابع علمی، مقالات و ابزار‌های موجود طراحی گردید و نسخه‌ی اولیه شامل ۹۷ گویه بود. روایی صوری و محتوایی از طریق نظر خبرگان و مصاحبه با زنان واجد شرایط بررسی شد. پس از ارزیابی روایی محتوا، تعداد گویه‌ها به ۳۳ مورد کاهش یافت. سپس پرسشنامه در میان ۳۳۰ زن ۱۸ تا ۶۰ ساله توزیع شد و در نهایت پایایی و روایی سازه ابزار مورد ارزیابی قرار گرفت.<br> <br> <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج روایی صوری و محتوایی برای ۳۳ گویه نشان‌دهنده‌ی شاخص تاثیر آیتم ۱/۵، نسبت روایی محتوای ۰/۶۲ و شاخص روایی محتوا ۰/۷۹ بود. تحلیل عاملی اکتشافی، شش عامل شامل مهارت‌‌های پایه، تصمیم‌گیری، درک، دانش، تحلیل و رفتار را با بار عاملی بیش از ۰/۴ و توان تبیین ۶۱/۳۵ درصد تأیید کرد. ضرایب آلفای کرونباخ برای عوامل مختلف بین ۰/۷۱ تا ۰/۹۰ و برای کل ابزار ۰/۹۴ به‌دست آمد.<br> <br> <strong>نتیجه‌گیری: </strong>پرسشنامه‌ی ۳۳ گویه‌ای سواد سلامت کبد چرب در زنان ایرانی از روایی و پایایی مطلوبی برخوردار است و می‌تواند در مطالعات آتی برای سنجش سطح سواد سلامت مرتبط با کبد چرب مورد استفاده قرار گیرد.<br> &nbsp; <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objective: </strong>Non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) is one of the most common liver disorders and a leading cause of liver-related mortality, imposing a significant economic burden on society. This study aimed to design and psychometrically evaluate an instrument for assessing NAFLD-related health literacy in women.&nbsp;<br> <br> <strong>Material and Methods: </strong>This psychometric study was conducted in 2024 in Sanandaj. The initial items were developed based on literature review, existing questionnaires, and relevant documents, resulting in a 97-item preliminary version. Face and content validity were assessed by a panel of experts and through interviews with eligible women. After content validation, the number of items was reduced to 33. The questionnaire was then administered to 330 women aged 18&ndash;60 years. Finally, reliability and construct validity were evaluated.<br> <br> <strong>Results:</strong> The face and content validity assessment of the 33 items showed acceptable indices, including an item impact score of 1.5, a content validity ratio&nbsp; (CVR) of 0.62, and a content validity index&nbsp; (CVI) of 0.79. Exploratory factor analysis identified six factors&mdash;basic skills, decision-making, comprehension, knowledge, analysis, and behavior&mdash;with factor loadings greater than 0.4, explaining 61.35% of the total variance. Cronbach&rsquo;s alpha coefficients ranged from 0.71 to 0.90 for the subscales, and the overall reliability of the instrument was confirmed with an alpha of 0.94.<br> <br> <strong>Conclusion:</strong> The 33-item NAFLD health literacy questionnaire for Iranian women demonstrates satisfactory validity and reliability and is recommended for use in future studies to assess NAFLD-related health literacy.<br> <br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="tab-stops:367.5pt"><span style="font-family:&quot;Calibri&quot;,sans-serif"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">Open Access</span></span></b><b><span style="font-size:9.0pt"> <span style="color:black">Policy</span>: </span></b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">This is an open access article under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits use, distribution and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.</span></span><b> </b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">To view a copy of this license, visit </span></span><a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" style="color:blue; text-decoration:underline"><span style="font-size:9.0pt">https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/</span></a></span></span></span></span></div> روانسنجی, ابزار, سواد سلامت, کبد چرب, زنان Psychometrics, Scale, Health literacy, Fatty liver, Women, Iran 0 0 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-3507-1&slc_lang=fa&sid=1 Shilan Vakilinejad شیلان وکیلی نژاد shilanvakili98@gmail.com 100319475328460025634 100319475328460025634 No Student Research Committee, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran. دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران. Azam Rahmani اعظم رحمانی 100319475328460025635 100319475328460025635 No 2. Nursing and Midwifery Care Research Center, School of Nursing and Midwifery, Tehran University of Medical Science, Tehran, Iran. Parvaneh Taymoori پروانه تیموری parvaneh.tay@gmail.com 100319475328460025633 100319475328460025633 No Department of Public Health, School of Health, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran. استاد، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران. Arezo Falahi آرزو فلاحی arezofalahi91@gmail.com 100319475328460025632 100319475328460025632 Yes Social Determinants of Health Research Center, Research Institute for Health Development, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran. دانشیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران.