fa به‌کارگیری الگوی چند نظریه‌ای در مطالعات: ملاحظات روش شناختی آموزش بهداشت و ارتقای سلامت Health Education & Health Promotion نامه به سردبیر Letter to the Editor <div style="text-align: justify;">شارما در سال ۲۰۱۵، الگوی چند نظریه ای (MTM) را با توصیف هایی در مقایسه با سایر نظریه های رفتاری قبل خود و به اعتقاد خود او به عنوان یکی از نظریه های نسل چهارم و برای آزمایش تجربی ارائه داد. می توان گفت MTM در دهه اول آزمون خود قرار دارد و برای اینکه این الگو تبدیل به یک نظریه ای دارای پشتوانه تجربی بسیار بالا بشود، مسیری پیش رو دارد. طبق یک مرور نظام مند مطالعات انجام شده با استفاده از MTM شامل طیفی از گروه های هدف متنوع و رفتارهای بهداشتی مختلف از زمان ارائه این الگو تا ۲۰۲۳ (در مجموع ۶۹ مقاله)، به ترتیب ۵۶، ۶ و ۷ مورد با طراحی مقطعی، کیفی و تجربی بودند که این نتایج نشان می دهد که اساساً MTM به طور عمده با هدف توضیح تغییر رفتار سلامت توسط پژوهشگران مورد استفاده قرار گرفته است. آنچه با توجه به ساختار دو الگویی MTM و سازه های تبیینی متعدد هر یک از بخش ها که تا حدی بر پیچیدگی آن نیز می افزاید، مهم است توجه بالای محققان در نحوه استفاده از این الگو در پژوهش هاست. به عنوان مثال، در مطالعات مداخله ای، بخش هایی مانند طراحی برنامه آموزشی، اجرای مداخله، و طراحی و روانسنجی ابزارهای اندازه گیری و ارزشیابی بر اساس MTM باید از انسجام، هماهنگی و انطباق، جامعیت، و شفافیت کافی برخوردار باشند. در پایان، توصیه می شود در بکارگیری الگوها و نظریه ها خصوصاً آن هایی که مانند MTM در مراحل تجربی هستند دقت و اهتمام بیشتری در طراحی های پژوهشی به عمل آید.<br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">In 2015, Sharma introduced the Multi-Theory Model (MTM), providing descriptions and comparisons with other behavioral theories that had preceded it. According to Sharma&rsquo;s own perspective, MTM was proposed as one of the fourth-generation theories and was intended to undergo empirical testing. It can be argued that MTM is still in the first decade of its empirical testing and has a considerable path ahead before it can become a theory supported by a substantial body of empirical evidence. According to a systematic review of studies conducted using MTM, which included diverse target populations and a variety of health behaviors from the introduction of the model through 2023 (69 articles in total), 56, 6, and 7 studies employed cross-sectional, qualitative, and experimental designs, respectively. These findings indicate that MTM has primarily been used by researchers to explain health behavior change. What is important, given the dual-model structure of MTM and the multiple explanatory constructs of each section, which to some extent also adds to its complexity, is the close attention that researchers pay to how to use this model in research. For example, in interventional studies, sections such as educational program design, intervention implementation, measurement tools design and psychometrics, and evaluation based on MTM must have sufficient coherence, coordination and adaptability, comprehensiveness, and transparency. Finally, it is recommended that more care and attention be paid to research designs when using models and theories, especially those that are in the empirical stages, such as MTM.<br> <br> <strong>Open Access Policy:</strong> This is an open access article under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits use, distribution and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited. To view a copy of this license, visit <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/">https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/</a></div> تغییر رفتار سلامت, الگو, نظریه, الگوی چند نظریه ای Health Behavior Change, Model, Theory, Multi-Theory Model (MTM) 0 0 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-4079-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohtasham Ghaffari محتشم غفاری MohtashamGhaffari@sbmu.ac.ir 100319475328460026200 100319475328460026200 Yes Professor of Health Education and Health Promotion, Department of Public Health, School of Public Health & Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد آموزش بهداشت و ارتقا سلامت، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.