fa مدیریت استرس در زنان نخست‌زا: یک مداخله‌ی آموزشی حمایتی مبتنی بر نظریه‌ی رفتار برنامه‌ریزی‌شده آموزش بهداشت و ارتقای سلامت Health Education & Health Promotion پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف: </strong>بسیاری از زنان، بارداری را یکی از پراسترس‌ترین دوره‌های زندگی خود توصیف می‌کنند، این پدیده در زنان نخست‌زا با شدت بیشتری همراه است. از سوی دیگر مادران باردار برای درمان اختلالات خلقی و اضطرابی درمان‌های غیردارویی را ترجیح می‌دهند. مطالعه‌ی حاضر با هدف تعیین میزان تأثیر مداخله‌‌ی آموزشی حمایتی مبتنی بر نظریه‌‌ی رفتار برنامه‌ریزی‌شده بر مدیریت استرس در زنان نخست‌زا انجام شد.<br> <br> <strong>مواد و روش‌ها: </strong>در این مداخله نیمه‌تجربی، ۹۲ زن نخست‌‌زای مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر قم - ایران، از آذر ۱۳۹۹ تا خرداد ۱۴۰۰، به‌صورت تصادفی و به‌روش نمونه‌گیری چند مرحله‌ای به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند. گروه مداخله در یک برنامه آموزشی ۱۰ جلسه‌ای به‌مدت ۵ هفته شرکت کردند. داده‌ها با استفاده از مجموعه‌ای از پرسشنامه‌ها، شامل پرسشنامه‌های اطلاعات جمعیت‌شناختی، مقیاس حمایت اجتماعی زیمت، مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس (DASS-۲۱) و سازه‌های نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده، قبل و ۶ تا ۸ هفته پس از مداخله جمع‌آوری شد. تجزیه-وتحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS-۲۳ انجام شد و شامل آزمون‌های آماری مختلفی ازجمله آزمون تی، آزمون تی‌زوجی، آزمون کای دو و ضریب همبستگی پیرسون بود.&nbsp;<br> <br> <strong>یافته‌ها: </strong>پس از مداخله، گروه مداخله کاهش معنا‌داری در میانگین نمرات استرس (۰/۰۰۱>P، میانگین &plusmn; انحراف‌معیار: ۲۶/۰۸&plusmn; ۱۸/۲۴)، اضطراب (۰/۰۳=P، میانگین &plusmn; انحراف‌معیار: ۱۷/۷۷&plusmn; ۱۳/۰۹) و افسردگی (۰/۰۲=P ، میانگین &plusmn; انحراف‌معیار: ۱۴/۸۱&plusmn; ۱۵/۴۷) در مقایسه با گروه کنترل نشان داد. علاوه بر این، گروه مداخله افزایش معنا‌داری در حمایت اجتماعی&nbsp; (۰/۰۰۱>P، میانگین &plusmn; انحراف‌معیار: ۷۸/۲۵&plusmn; ۸/۱۴) و میانگین نمرات مربوط به سازه‌های نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده&nbsp; (۰/۰۰۱>P) پس از مداخله نشان داد.<br> <br> <strong>نتیجه‌گیری: </strong>یافته‌های این مطالعه بر اثربخشی به‌کارگیری نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده در برنامه‌های ارتقای سلامت روان، به‌ویژه در زنان نخست‌زا تأکید دارد.<br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objective:</strong> Many of women describe pregnancy as one of the most stressful periods of their lives, and this phenomenon is more intense among primiparous women. On the other hand, pregnant mothers prefer non-pharmacological treatments for managing mood and anxiety disorders. The aim of this study was to assess the impact of a Supportive-Educational Intervention based on the Theory of Planned Behavior on stress management in primiparous women.<br> <br> <strong>Materials and Methods:</strong> In this quasi-experimental intervention, of 92 primiparous women from Qom city health centers &ndash; Iran spanning from December 2020 to June 2021, was randomly divided into two groups: the intervention group and the control group. Multistage sampling method used in the study. The intervention group participated in a 5-week, 10-session educational program. Data were collected using a set of questionnaires, including those for demographic information, the Zimet Social Support Scale, the Depression Anxiety Stress Scale(DASS-21), and constructs of the Theory of Planned Behavior both before and 6 to 8 weeks after the intervention. Data analysis was conducted using SPSS-23 software and involved a variety of statistical tests, including t-test, paired t-test, chi-square test, and Pearson&#39;s correlation coefficient.&nbsp;<br> <br> <strong>Results:</strong> The results indicated that, following the intervention, the intervention group demonstrated a significant reduction in stress(P<0.001, Mean&plusmn; SD:26.08&plusmn;18.24), anxiety(P=0.03, Mean&plusmn; SD:17.77&plusmn;13.09), and depression(P =0.02, Mean&plusmn; SD: 14.81&plusmn;15.47) mean scores when compared to the control group. Furthermore, the intervention group exhibited a significant increase in social support&nbsp; &nbsp;(P<0.001, Mean&plusmn; SD: 78.25&plusmn;8.14) and mean scores related to the constructs of the Theory of Planned Behavior&nbsp; (P< 0.001) following the intervention.&nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong>Conclusion:</strong> The findings of this study underscore the effectiveness of employing the Theory of Planned Behavior in mental health promotion programs, particularly for Primigravid women.<br> <br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="tab-stops:367.5pt"><span style="font-family:&quot;Calibri&quot;,sans-serif"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">Open Access</span></span></b><b><span style="font-size:9.0pt"> <span style="color:black">Policy</span>: </span></b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">This is an open access article under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits use, distribution and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.</span></span><b> </b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">To view a copy of this license, visit </span></span><a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" style="color:#0563c1; text-decoration:underline"><span style="font-size:9.0pt">https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/</span></a></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> زنان نخست زا, استرس, نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده Primiparous, Stress, Theory of Planned Behavior 0 0 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-4102-1&slc_lang=fa&sid=1 Zeinab Emami Alni زینب امامی آلنی www.zemami.alni@gmail.com 100319475328460025637 100319475328460025637 No Master's degree, Department of Health education and promotion, Faculty of Health, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran. کارشناس ارشد آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران. Esmail Soltani اسماعیل سلطانی ssoltani65@gmail.com 100319475328460025638 100319475328460025638 No Assistant Professor, Department of Clinical Psychology, Faculty of Medical, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran دکترای تخصصی روانشناسی بالینی، استادیار، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران. Abolfazl Mohammadbeigi ابوالفضل محمدبیگی www.beigi60@gmail.com 100319475328460025639 100319475328460025639 No Professor, Department of Epidemiology and Biostatistics, Faculty of Health, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran. دکترای تخصصی اپیدمیولوژی، استاد تمام، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران. Zabihollah Gharlipour ذبیح الله قارلی پور gharlipourz@yahoo.com 100319475328460025636 100319475328460025636 Yes Professor, Department of Health education and promotion, Faculty of Health, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran. دکترای تخصصی آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، استاد تمام، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران.