fa اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر حساسیت اضطرابی و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت زنان مبتلا به اضطراب بارداری روانشناسی سلامت Health psychology پژوهشي Research <strong>زمینه و هدف: </strong>بارداری به عنوان یک مرحله بحرانی، زندگی زنان را عمیقاً تحت تأثیر قرار می‌دهد. با وجود گزارش اثربخشی برخی مداخلات روان‌شناختی در کاهش مشکلات هیجانی دوران بارداری، شواهد کافی درباره اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی در این گروه از زنان وجود ندارد. بنابراین پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر حساسیت اضطرابی و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت زنان مبتلا به اضطراب بارداری انجام شد.<br> <br> <strong>مواد و روش‌ها: </strong>روش پژوهش نیمه‌آزمایشی، با طرح پیش‌آزمون_پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل زنان باردار مراجعه‌کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهر گرگان در سه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ بود که تعداد ۳۰ زن باردار واجد شرایط با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و سپس به‌صورت تصادفی ساده در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه ۱۵ نفر) تخصیص یافتند. ابزارهای پژوهش پرسشنامه‌های اضطراب بارداری وندنبرگ (۱۹۹۰)، حساسیت اضطرابی تیلور و کاکس (۱۹۹۸) و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت جانکویچ و همکاران (۲۰۲۱) بود. داده‌های پژوهش با آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیری و چند متغیری و استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۴ در سطح اطمینان ۰/۹۵ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.<br> <br> <strong>یافته‌ها: </strong>یافته‌ها نشان داد که با کنترل اثر پیش‌آزمون بین میانگین پس‌آزمون حساسیت اضطرابی و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت زنان در گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری وجود داشت. به عبارتی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر حساسیت اضطرابی (F=۳۴/۳۷,P<۰/۰۰۱,&eta;^۲=۰/۵۴) و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت (F=۴۱/۴۲,P<۰/۰۰۱,&eta;^۲=۰/۵۹) زنان مبتلا به اضطراب بارداری اثربخش بود.&nbsp;<br> <br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی در کاهش حساسیت اضطرابی و بهبود کیفیت زندگی مرتبط با سلامت زنان مبتلا به اضطراب بارداری مؤثر بود. بنابراین توصیه می‌شود ارائه این مداخله به عنوان بخشی از خدمات سلامت روان در مراقبت‌های روتین دوران بارداری برای زنان دارای اضطراب بارداری مورد توجه مراکز خدمات جامع سلامت قرار گیرد. <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objective:</strong> Pregnancy is a critical stage that profoundly affects women&rsquo;s lives. Despite reports on the effectiveness of some psychological interventions in reducing emotional difficulties during pregnancy, sufficient evidence regarding the effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy in this population remains limited. Therefore, the present study aimed to determine the effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy on anxiety sensitivity and health-related quality of life among pregnant women with pregnancy anxiety.<br> <br> <strong>Materials and Methods:&nbsp;</strong> This quasi-experimental study employed a pretest&ndash;posttest design with a control group. The study population consisted of pregnant women referring to comprehensive health service centers in Gorgan City during the first quarter of 2026. A total of 30 eligible pregnant women were selected using purposive sampling and were then randomly assigned to the experimental and control groups (15 participants in each group). The research instruments included the Pregnancy-Related Anxiety Questionnaire developed by Van den Bergh (1990), the Anxiety Sensitivity Index-Revised by Taylor and Cox (1998), and the Health-Related Quality of Life Questionnaire developed by Jankovic et al. (2021). Data were analyzed using univariate and multivariate analysis of covariance (ANCOVA and MANCOVA) with SPSS version 24 at a 95% confidence level.<br> <br> <strong>Results:</strong> The findings indicated that, after controlling for pretest scores, significant differences were observed between the experimental and control groups in posttest scores of anxiety sensitivity and health-related quality of life. Specifically, mindfulness-based cognitive therapy was effective in reducing anxiety sensitivity (F=34.37, P<0.001, &eta;&sup2;=0.54) and improving health-related quality of life (F=41.42, P<0.001, &eta;&sup2;=0.59) among pregnant women with pregnancy anxiety.<br> <br> <strong>Conclusion: </strong>Mindfulness-based cognitive therapy was effective in reducing anxiety sensitivity and improving health-related quality of life among pregnant women experiencing pregnancy anxiety. Therefore, integrating this intervention as a component of mental health services within routine prenatal care is recommended for pregnant women with anxiety symptoms in comprehensive health service centers.<br> <br> <br> <strong>Open Access Policy: </strong>This is an open access article under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits use, distribution and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited. To view a copy of this license, visit <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/">https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/</a></div> بارداری, اضطراب, شناخت‌درمانی, ذهن‌آگاهی, کیفیت زندگی Pregnancy, Anxiety, Mindfulness, Cognitive Therapy, Quality of Life 0 0 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-3565-2&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Mojtaba Aghili سید مجتبی عقیلی aghili@pnu.ac.ir 100319475328460025902 100319475328460025902 Yes Associate Professor, Department of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran. دانشیار گروه علمی روانشناسی، دانشگاه پیام ‌نور، تهران، ایران. Zahra Nikoukar زهرا نیکوکار zahraniloukar52@gmail.com 100319475328460025903 100319475328460025903 No M.A. in General Psychology, Payame Noor University, Gorgan, Iran. کارشناس ارشد روانشناسی عمومی، دانشگاه پیام ‌نور، گرگان، ایران.