:: دوره 5، شماره 4 - ( زمستان-1396 1396 ) ::
جلد 5 شماره 4 صفحات 296-303 برگشت به فهرست نسخه ها
تأثیر آموزش مبتنی بر نظریۀ خودکارآمدی بر سواد سلامت، خودکارآمدی و رفتارهای خود مراقبتی بیماران مبتلابه دیابت نوع دو
صغری حجازی ، نوشین پیمان، محمد تاجفرد، حبیب الله اسماعیلی
چکیده:   (2330 مشاهده)

زمینه و هدف: دیابت نوع دو یکی از مهم‌ترین چالش‌های سلامت عمومی است. خودکارآمدی و سواد سلامت از مهم‌ترین عواملی هستند که در موفقیت خودمراقبتی در بیماران دیابتی نقش عمده‌ای دارند. این مطالعه با هدف تعیین تأثیر آموزش مبتنی بر نظریۀ خودکارآمدی بر سواد سلامت و رفتارهای خودمراقبتی و خودکارآمدی بیماران مبتلابه دیابت نوع دو انجام گرفت.
مواد و روش‌ها: این پژوهش مطالعه‌ای نیمه تجربی با گروه کنترل و آزمون بود که در آن ۷۰ بیمار مبتلابه دیابت نوع دو به صورت تصادفی در دو گروه آزمون و کنترل قرار گرفتند. داده‌ها با پرسشنامه‌های استاندارد,TOHFLA SDSCA, CIDS ارزیابی شده و برنامۀ آموزشی برای گروه آزمون اجرا و نتایج با نرم افزار آماری Spss ویرایش ۱۶، تجزیه و تحلیل شد.
یافته‌ها: قبل از مداخله بین دو گروه کنترل آزمون از نظر میانگین نمرۀ خودکارآمدی (۰/۷۷=P،۰/۲۹=t) و خودمراقبتی (۰/۶۷ = P، ۰/۴۲ =t) و سواد سلامت (۰/۶۹ = P، ۰/۳۸ =t) تفاوت معناداری وجود نداشت؛ اما بعد از مداخلۀ آموزشی میانگین نمرات در گروه آزمون افزایش یافت و بین دو گروه، ازنظر میانگین نمرۀ خودکارآمدی (۰/۰۰۱ > P، ۰/۰۹۹ =t)، خود مراقبتی (۰/۰۰۳ = P، ۳/۱۳ =t) و سواد سلامت (۰/۰۱ = P، ۲/۶۶ =t) تفاوت معنادار، مشاهده شد.
نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که مداخلۀ آموزشی مبتنی بر نظریۀ خودکارآمدی در بهبود خودکارآمدی، سواد سلامت و رفتارهای خود مراقبتی بیماران مبتلا به دیابت مؤثر است. لذا استفاده از استراتژی‌های خودکارآمدی در برنامۀ درمانی و کنترل بیماری در مبتلایان به دیابت توصیه می‌شود.

واژه‌های کلیدی: آموزش سلامت، خودکارآمدی، خود مراقبتی، سواد سلامت، دیابت نوع دو
متن کامل [PDF 893 kb]   (773 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي |
فهرست منابع
1. Busetto L, Luijkx KG, Vrijhoef HJ. Implementation of integrated care for type 2 diabetes: a protocol for mixed methods research. Int J Integr Care 2014; 14:e033 [DOI] [PubMed]
2. Shaw JE, Sicree RA, Zimmet PZ. Global estimates of the prevalence of diabetes for 2010 and 2030. Diabetes Res Clin Pract 2010; 87(1): 4-14. [DOI] [PubMed]
3. Yang SH, Dou KF, Song WJ. Prevalence of diabetes among men and women in China. N Engl J Med 2010;362(25): 2425-6. [DOI] [PubMed]
4. Sincree R SJ, Zimmet P. The Global Burden, Diabetes and Impaired Glucose Tolerance. 2010. Available from: URL: https://www.idf.org/sites/default/files/Diabetes
5. International Diabetes Federation. DIABETES ATLAS 2013. sixth edition: Available from: URL: http://www.idf.org/diabetesatlas/introduction.
6. Morowati sharif abad M, RouhanitonekaboniN. Perceived self efficacy in self care behaviors among diabetic patients referring toYazd Diabetes Research Center. J Birjand Uni Med Sci 2008;15(4): 91-100.
7. Agha Molaei T, Eftekhar H, Mohammad k, Application of health Persian belief model to behavior change of diabetic pataints. Payesh 2005;4(4): 263 - 9.
8. Landim CA, Zanetti ML, Santos MA, Andrade TA, Teixeira CR. Self-care competence in the case of Brazilian patients with diabetes mellitus in a multi professional educational programme. J clin nurs 2011; 20(23): 3394-403. [DOI] [PubMed]
9. Funnell MM, Anderson RM, Arnold MS, Barr PA, Donnelly M, Johnson PD, et al. Empowerment: an idea whose time has come in diabetes education. Diabetes Educ 1991; 17(1): 37-41. [DOI] [PubMed]
10. Bashirian S, Haidarnian A, Allahverdipour H, Hajizadeh E. Application of Theory of Planned Behavior in Predicting Factors of Substance Abuse in Adolescents. J Fasa Uni Med Sci 2012; 2(2):156-62.
11. Ratzan SC, Selden CR, Zorn M, Parker RM. National Library of Medicine Current Bibliographies in Medicine: Health Literacy. Pub. No. CBM 2000-1.
12. Morgan C, Currie C, Scott N, et.al. The prevalence of multiple diabetes-related complications. Diabet Med 2000; 17(2):146-51 [DOI] [PubMed]
13. Doweny La,Vonne A, Zun Leslie S. Assessing adult health literacy in urban health care settings.JNati Med Assoc 2008;100(11):1304-8 [Article] [DOI]
14. Marmot M, Frial S, Bell R, Houwelig TA, Taylor S. Closing the gap in a generation: health equity through action on the social determinants of health. J Lancet 2008; 372(9650): 1661-9. [DOI] [PubMed]
15. Reisi M, Mostafavi F, Hasanzadeh A, SharifiradGH.The relationship between health literacy, health status and healthy behaviors among elderly in Isfahan. J Educ Health Promot 2012;1(1):31. [DOI] [PubMed]
16. Sarkar U, Fisher L, Schilinger D. Is self efficacy associated with diabetes self management across Race/Athinicity and health literacy? J Diabetes car 2006; 29(4): 823-29. [PubMed]
17. Bandura A. Self efficacy mechanism in human agency. The American Psychologist 1982; 37(2):122-47. [Article] [DOI]
18. Wahba H, Chang YF. Factors associated with glycemic control in patients with type 2 diabetes mellitus in rural areas of the United States. J Insulin 2007; 2(4): 134-41. [DOI]
19. Fu D, Fu H, McGowan P, Shen YE, Zhu L, Yang H, et al. Implementation and quantitative evaluation of chronic disease self management programme in Shanghai China: randomized Controlled trial. Bulletin WHO 2003;81(3):174-182. [PubMed]
20. Van der Bijl JJ, Shortridge Baggett LM. The theory and measurement of self-efficacy construct. SchInq Nurs Pract 2001;15(3):189-207. [PubMed]
21. Tol A, Pourreza A, RahimiForoshani A, Tavassoli E. Assessing the effect of educational program based on small group on promoting knowledge and health literacy among women withtype2 diabetes. J Razi 2013; 19(104):10-18. [Article]
22. Dehghan H, Khankeh HR, Mohammadi F,soltani R.The study of the effect of educational intervention based on the self-efficacy theory on diabetes management among patients who attained in Diabetes clinic of AqQala City. J Prev& Health, 2015; 1(1): 1-10.
23. Toobert DJ, Hampson SE, Glasgow RE. The summary of diabetes self-care activities measure: results from 7 studies and a revised scale. Diabetes Care 2000; 23(7):943-50. [DOI] [PubMed]
24. Kim S,Love F,Quistberg DA,Shea JA. Association of health literacy with self-management behavior in patients with diabetes. Diabetes Care 2004;27(12):2980-2. [DOI] [PubMed]
25. Reisi M, Mostafavi F, Javadzade H, Mahaki B, Tavassoli E, Sharifirad GH. Communicative and critical healh literracy and self-care behavior in patients with type 2 diabetes. IJ Diabetes and Metabolism 2015; 14(3):199-208. [Article]
26. Van DerVan NC. The confidence in diabetes self care scale: Psychometric properties of a new measure of diabetes specific self efficacy in Duch and US patients with type I diabetes. Diabetes Care 2003; 26(3): 713-18. [DOI] [PubMed]
27. Javadzade H, Sharifirad Gh, Reisi M, Tavassoli F. Health Literacy among Adults of Isfahan, Iran. J Health Syst Res 2013; 9(5): 540-9.
28. Barasteh S, Seyedoshohadaee M, Jalalinia F, Eghbali M, Nezami M. The relationship between health literacy and self-care behaviors in patients with type 2 diabetes. J Nurs Res 2015;10(4):43-51. [Article]
29. Shi Q, Ostwald SK, Wang S. Improving glycaemic control self-efficacy and glycaemic control behaviour in Chinese patients with Type 2 diabetes mellitus: randomized controlled trial. J Clin Nurs 2010; 19(3-4):398-404. [DOI] [PubMed]
30. Niknami S, Rakhshani F. The effect of self efficacy education program on reducing blood sugar levels in patients with type 2 diabetes. J HE&HP 2013; 1(1): 67-79.
31. Ha M, Hu J, Petrini MA, McCoy TP. The effects of an educational self-efficacy intervention on osteoporosis prevention and diabetes self-management among adults with type 2 diabetes mellitus. Biol Res Nurs 2014; 16(4):357-67. [DOI] [PubMed]
32. Kandula NR, Nsiah-Kumi PA, Makoul G, Sager J, Zei CP, Glass S, et al. The relationship between health literacy and knowledge improvement after a multimedia type 2 diabetes education program. Patient Educ Couns 2009;75(3):321-327. [DOI] [PubMed]
33. Sharp L, Martin S. Lipsk y. The Short -Term Impact of a Continuing Medical Education Program on providers’ Attitudes toward treating diabetes. Diabetes Care 1999; 22(2): 1929–32. [DOI] [PubMed]
34. Cavanaugh K, Wallston KA, GebretsadikT, Shintani A, Huizinga MM, Davis D, et al. Addressing Literacy and Numeracy to Improve Diabetes Care Two randomized controlled trials. Diabetes Care 2009; 32 (12): 2149-55 [DOI] [PubMed]
35. Rakhshandehro S, GHaffari M, Heydari A, Rajab A. The effectiveness of educational interventions on metabolic control in diabetic patients referred to Iranian Diabetes Society. I Jem 2011;14(9):64-57
36. Rahmati F, Jonaidi N, Jafari M. The Effectiveness of Social Cognitive Theory (SCT) Workshop Educational Intervention for HIV/AIDS Risk Reduction in Non-Medical University Students. J Health 2016;1(2):95-103
37. Nasrabadi T, Goodarzi N, Shahrjerdi A, Hamta D. The Effect of Education on Life Style Among Patients Suffering from Ischemic Heart Disease. J Mazan Univ Med Sci 2010;20(79):72-79



XML   English Abstract   Print



دوره 5، شماره 4 - ( زمستان-1396 1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها