fa مقایسه اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی و ماساژ-آروماتراپی بر سلامت روانشناختی زنان سالمند مبتلا به درد مزمن مداخلات ارتقای سلامت Health Promotion Interventions پژوهشي Research <strong>زمینه و هدف:</strong> یکی از شایع‌ترین علائم دوران سالمندی که بر سلامت تأثیر می‌گذارد، درد مزمن است. برای بهبود سلامت، روش‌های مختلفی از جمله ذهن‌آگاهی و ماساژ ـ آروماتراپی وجود دارد. این پژوهش با هدف مقایسۀ اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی و ماساژ ـ آروماتراپی بر سلامت روان‌شناختی زنان سالمند مبتلا به درد مزمن انجام شد.<br> <strong>مواد و روش‌ها</strong>: مطالعۀ حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون بود. جامعۀ پژوهش، زنان سالمند مبتلا به درد مزمن مراجعه‌کننده به کلینیک‌های توان‌بخشی، ارتوپدی و فیزیوتراپی غرب تهران در سال 1396 بودند. در مجموع 45 نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه جایگزین شدند. گروه‌های آزمایش 8 جلسۀ 90دقیقه‌ای به‌ترتیب با روش‌های ذهن‌آگاهی و ماساژ ـ آروماتراپی آموزش دیدند و گروه کنترل در لیست انتظار برای آموزش قرار گرفت. ابزارهای پژوهش پرسش‌نامه‌های استرس ادراک‌شده، افسردگی سالمندان، کیفیت زندگی و ادراک درد بودند. داده‌ها با روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری و آزمون تعقیبی بنفرونی تحلیل شدند.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> یافته‌ها نشان داد که هر دو روش آموزش ذهن‌آگاهی و ماساژ ـ آروماتراپی باعث کاهش معنادار استرس ادراک‌شده و افسردگی زنان سالمند مبتلا به درد مزمن شدند؛ اما بر کیفیت زندگی و ادراک درد آنها تأثیر معناداری نداشتند. همچنین بین دو روش آموزش ذهن‌آگاهی و ماساژ ـ آروماتراپی تفاوت معناداری وجود نداشت (0/05>P).<br> <strong>نتیجه‌گیری</strong>: نتایج حاکی از اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی و ماساژ ـ آروماتراپی بر استرس ادراک‌شده و افسردگی زنان سالمند مبتلا به درد مزمن بود. بنابراین می‌توان از روش‌های مذکور همراه سایر روش‌ها برای بهبود برخی ویژگی‌های مرتبط با سلامت روان‌شناختی استفاده کرد. <strong>Background and Objective</strong><strong>:</strong> One of the most common signs of aging that effects on health is a chronic pain. There are various methods to improve health such as mindfulness and massage-aromatherapy. This study aimed to compare the effectiveness of mindfulness training and massage-aromatherapy on psychological health of elderly women with chronic pain.<br> <strong>Materials and Methods</strong>: Present study was a Quasi-experimental with pre-test and post-test design. Research population was elderly women with chronic pain referring to clinics of rehabilitation, orthopedic and physiotherapy of west Tehran in 2017. 45 people were selected by available sampling method and randomly assigned into three group. Experimental groups trained 8 sessions of 90 minutes by methods of mindfulness and massage-aromatherapy, respectively and the control group was placed on the waiting list for training. The research instruments were the questionnaires of perceived stress, geriatric depression, quality of life and perception of pain. Data were analyzed by multivariate analysis of covariance and Bonferroni post hoc test methods.<br> <strong>Results: </strong>The findings showed that both methods of mindfulness training and massage-aromatherapy led to significant decrease the perceived stress and depression of elderly women with chronic pain, but didn&rsquo;t have a significant effect on their quality of life and perception of pain. Also, there was no significant difference between two methods of mindfulness training and massage-aromatherapy (<em>P</em><0/05).<br> <strong>Conclusion: </strong>The results indicated the effectiveness of mindfulness training and massage-aromatherapy on perceived stress and depression of elderly women with chronic pain. Therefore, these methods can be used along with other methods to improve some characteristics associated with psychological health. ذهن‌آگاهی, ماساژ-آروماتراپی, سلامت روانشناختی, زنان سالمند, درد مزمن. Mindfulness, Massage-Aromatherapy, Psychological health, Elderly women, Chronic pain. 359 370 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-1365-1&slc_lang=fa&sid=1 Sima Alemi سیما عالمی phd225588@yahoo.com 100319475328460012811 100319475328460012811 No Islamic Azad University, Karaj دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج Saeid Malihialzackerini سعید ملیحی‌الذاکرینی saied.malihii@kiau.ac.ir 100319475328460012812 100319475328460012812 Yes Islamic Azad University, Karaj دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج Khadijeh Abolmaali Alhoseini خدیجه ابوالمعالی الحسینی khadijeh.A@yahoo.com 100319475328460012813 100319475328460012813 No Islamic Azad University, Roudehen دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن Mohammad Khabiri محمد خبیری Khabiri.mohammad@gmail.com 100319475328460012814 100319475328460012814 No Tehran University دانشگاه تهران