fa تاثیر آموزش مبتنی بر تئوری انگیزش محافظت بر قصد پیشگیری از کشیدن سیگار نوجوانان دختر: کاربرد استراتژی سواد سلامت سلامت رفتار (رفتار سالم) Health Behavior پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف: </strong>مصرف سیگار در نوجوانان یکی از مشکلات مهم بهداشتی به‌شمار می‌رود. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر آموزش مبتی بر تئوری انگیزش محافظت بر قصد پیشگیری از کشیدن سیگار در نوجوانان دختر بر اساس استراتژی‌های سواد سلامت انجام شد.<br> <br> <strong>مواد و روش ها: </strong>این مطالعه نیمه‌تجربی بر روی ۸۴ نوجوان دختر ۱۹تا ۱۵ ساله که به‌صورت تصادفی از دو فرهنگسرا در شهر مشهد انتخاب شدند در سال ۱۴۰۳ انجام شد. آموزشی مبتنی بر سازه‌های تئوری انگیزش محافظت در دو گروه آزمون و کنترل (۴۲ نفر) طراحی و در ۴ جلسه برگزار شد. پرسشنامه‌ی رفتارهای پیشگیری‌کننده از مصرف سیگار مبتنی بر تئوری انگیزش محافظت و سواد سلامت هلما در هر دو گروه قبل، بلافاصله و سه ماه بعد تکمیل و توسط نرم‌افزار SPSS ۲۰ تجزیه‌وتحلیل شد.<br> <br> <strong>یافته‌ها: </strong>سازه‌های تئوری انگیزش محافظت و رفتار پیشگیری‌کننده در قبل، بلافاصله و سه ماه بعد از مداخله در گروه آزمون تفاوت معنی‌داری داشته است (۰/۰۰۱>p). اما در گروه کنترل تفاوت نمره‌ی سازه‌ها معنی‌دار نبود. هم‌چنین تفاوت معنی‌داری در سازه‌های تئوری انگیزش محافظت بین گروه کنترل و آزمون بلافاصله بعد از مداخله و سه ماه بعد وجود داشت(۰/۰۰۱>p).<br> <br> <strong>نتیجه گیری: </strong>نتایج این مطالعه نشان داد که آموزش مبتنی بر تئوری انگیزش محافظت همراه با استراتژی‌های سواد سلامت می‌تواند در ارتقاء قصد پیشگیری از مصرف سیگار در میان نوجوانان دختر مؤثر باشد. پیشنهاد می‌شود در مطالعات آینده با حجم نمونه‌ی بیشتر و در محیط‌های متنوع‌تری به بررسی اثربخشی این مداخلات پرداخته شود.<br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objectives:</strong> Smoking among adolescents is considered one of the major public health issues. This study examined the influence of Protection Motivation Theory-based educa-tion on adolescent girls&#39; intentions to prevent smoking, utilizing health literacy strategies.<br> <br> <strong>Materials and Methods: </strong>This quasi-experimental study was conducted in 2024 on 84 adolescent girls aged 15 to 19 years, randomly selected from two cultural centers in Mashhad. Education based on the constructs of the Protection Motivation Theory was designed for both the test and control groups (42 participants in each group) and delivered in four sessions. A question-naire assessing smoking prevention behaviors based on the Protection Motivation Theory and the HELMA health literacy questionnaire was completed in both groups before, immediately af-ter, and three months post-intervention. Data were analyzed using SPSS 20 software.<br> <br> <strong>Results:</strong> The constructs of the Protection Motivation Theory and smoking prevention behaviors showed a significant difference in the test group before, immediately after, and three months post-intervention (P < 0.001). However, no significant difference was found in the control group. Additionally, there was a significant difference in the constructs of the Protection Moti-vation Theory between the test and control groups immediately after the intervention and three months post-intervention (P < 0.001).<br> <br> <strong>Conclusion:</strong> The findings of this study indicated that education based on the Protection Motiva-tion Theory, combined with health literacy strategies, can be effective in enhancing the inten-tion to prevent cigarette smoking among adolescent girls. However, given the small sample size, it is recommended that future studies with larger sample sizes and more diverse settings be conducted to further evaluate the effectiveness of such interventions.<br> <br> <span style="font-size:11pt"><span style="tab-stops:367.5pt"><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%">Open Access Policy: </span></span></b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%">This is an open-access article under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits use, distribution, and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.<b> </b>To view a copy of this license, visit </span></span><u><span style="color:#00b0f0"><a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" style="color:#0563c1; text-decoration:underline"><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="color:#00b0f0">https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/</span></span></span></a></span></u><b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"></span></span></b></span></span></span></span></div> نوجوان, تئوری انگیزش محافظت, سیگارکشیدن, سواد سلامت, مداخله آموزشی Adolescent, Protection Motivation Theory, Smoking, Health Literacy, Educational Intervention 112 133 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-3590-2&slc_lang=fa&sid=1 Fateme Mozaffarian فاطمه مظفریان mozafaryanf@gmail.com 100319475328460024200 100319475328460024200 No Student of MSC, Department of Health Education and Health Promotion, Faculty of Health, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Seyedeh Belin Tavakoly Sany سیده بلین توکلی ثانی tavakkolisanib@mums.ac.ir 100319475328460024201 100319475328460024201 No Department of Health, Safety, and Environment, Faculty of Health, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. گروه بهداشت، ایمنی و محیط‌زیست، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. Elaheh Laelmonfared الهه لعل منفرد laelme2@mums.ac.ir 100319475328460024202 100319475328460024202 No Department of Health Education and Health Promotion, School of Health, Mashhad University of Medical Sciences Mashhad, Iran. گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Vahid Ghavami وحید قوامی GhavamiV@mums.ac.ir 100319475328460024203 100319475328460024203 No Department of Epidemiology and Biostatistics, Faculty of Health Sciences, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده علوم بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. Nooshin Peyman نوشین پیمان Peymann@mums.ac.ir 100319475328460024204 100319475328460024204 Yes Department of Health Education and Health Promotion, School of Health, Mashhad University of Medical Sciences Mashhad, Iran. گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.