fa تأثیر مداخله آموزشی مبتنی بر نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده بر تغییر سبک زندگی بیماران دچار سکته قلبی <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف:</strong> بیماری‌های قلبی-عروقی شایع‌ترین علت مرگ‌ومیر در بیشتر کشورهای جهان ازجمله ایران است. کاهش عوارض سکته قلبی و تطابق و سازگاری با آن نیازمند تعدیل برخی رفتارها و اصلاح سبک زندگی بیمار است. در این مطالعه از نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده استفاده شد تا مشخص شود که مداخله آموزشی بر اساس آین نظریه می‌تواند سبک زندگی بیماران سکته قلبی را تغییر دهد و میزان اثربخشی آن چقدر خواهد بود.</p> <p dir="RTL"><strong>مواد و روش‌ها</strong>: این‌یک مطالعه کارآزمایی شاهددار تصادفی شده است که بر روی 80 نفر از بیماران دچار سکته قلبی در شهر بندرعباس انجام شد. بیماران به روش تخصیص تصادفی در دو گروه آزمون و شاهد قرار گرفتند. بیماران گروه آزمون در یک مداخله آموزشی 4 جلسه‌ای منطبق با نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده شرکت نمودند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌ای مشتمل بر 3 بخش مشخصات فردی، پرسشنامه استاندارد سبک زندگی و پرسشنامه خودساخته مبتنی بر سازه‌های نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده بود. روایی آن با استفاده از روش‌های روایی محتوایی و پایایی آن با استفاده از روش‌های آزمون- بازآزمون و آلفای کرونباخ تعیین شد. قبل از مداخله، یک ماه و سه ماه بعد از اتمام مداخله آموزشی، پرسشنامه‌ها به روش مصاحبه با بیماران تکمیل گردید. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های کای&shy;اسکوئر، <span dir="LTR">RMANOVA</span> و رگرسیون خطی چندگانه مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته‌ها</strong><strong>:</strong> میانگین سنی شرکت‌کنندگان (7/70 &plusmn; 51/5) سال و 67% آنان مرد بودند. در مراحل یک ماه و سه ماه پس از مداخله، نمرات سبک زندگی گروه آزمون افزایش معناداری را در مقایسه با گروه شاهد نشان داد (0/001 > <em><span dir="LTR">p</span></em>). همچنین در مراحل یک ماه و سه ماه پس از مداخله نمرات سازه‌های نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده (نگرش، هنجارهای ذهنی، کنترل رفتاری درک‌شده، قصد رفتاری و رفتار) در گروه آزمون افزایش معناداری در مقایسه با گروه شاهد داشت (0/001 > <em><span dir="LTR">p</span></em>).</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> برنامه آموزشی طراحی‌شده بر مبنای الگوی نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده قادر است نگرش، هنجارهای ذهنی، کنترل رفتاری درک‌شده و قصد رفتاری بیماران سکته قلبی را در مورد اتخاذ سبک زندگی سالم تغییر داده و باعث بهبود تمامی ابعاد سبک زندگی بیماران دچار سکته قلبی شود. لذا پیشنهاد می‌گردد اثربخشی مداخلات آموزشی مبتنی بر این نظریه برای اصلاح سبک زندگی سایر بیماران نیز موردبررسی قرار گیرد.</p> <p dir="RTL"><strong>نوع مقاله:</strong> مطالعه پژوهشی.</p> <p><strong>Background and objective</strong>: Cardiovascular disease is the most common cause of death and a major cause of disability in many countries, including Iran. To reduce the effects of heart attacks and their complications, lifestyle and behavioral modification is needed. In this study, the theory of planned behavior was used to find out if an educational intervention could change the lifestyle of patients with myocardial infarction and how much is its effectiveness.</p> <p><strong>Materials and methods</strong>: This was a randomized controlled trial conducted on 80 patients with myocardial infarction who live in the city of Bandar Abbas, Iran. The patients were divided into two groups by random allocation- intervention and control group. Those who were in the intervention group participated in 4 educational sessions (at 50 minutes a session, one session per week) in accordance with the theory of planned behavior<span dir="RTL">.</span> A questionnaire consisting of 3 parts was used to gather the data: demographics, Health Promoting Lifestyle Profile (HPLP II), and a researcher-made scale based on constructs from the theory of planned behavior<span dir="RTL">.</span> Content validity was used for validation and the reliability was assessed using Cronbach&#39;s alpha test, and the test-re-test. The questionnaire was completed three times through interview: before the intervention, one month and three months after the intervention. Data were analyzed using Chi-square, RMANOVA, and multiple linear regression<span dir="RTL">.</span></p> <p><strong>Results</strong>: The mean age of the participants was 51.5 7 <span dir="RTL">&plusmn;7.7</span>0 years; 67% were male<span dir="RTL">.</span> One month and three months after the intervention, a significant improvement in the lifestyle of the intervention group compared with the control group was seen (<em>p </em>&nbsp;0.001<span dir="RTL">></span>). Also, based on the constructs of the theory (attitudes, subjective norms, perceived behavioral control, behavioral intention and behavior) one month and three months after the intervention, there were considerable increases in the mean scores of the intervention group than the control group (<em>p </em>&nbsp;0.001<span dir="RTL">></span>).</p> <p><strong>Conclusions:</strong> The educational program designed based on a theoretical foundation is useful to change attitudes, subjective norms, perceived behavioral control and behavioral intention for a healthy lifestyle among patients with myocardial infarction. It also may improve all aspects of lifestyle in such patients. Therefore, assessing the effectiveness of these theory-based educational interventions may be suggested to improve the lifestyle among other patients.</p> <p><strong>Paper Type:</strong> Research Article.</p> نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده, سبک زندگی, سکته قلبی, مداخله آموزشی, بندرعباس. Theory of planned behavior, Lifestyle, Heart attacks, Educational intervention, Bandar Abbas. 370 380 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-426-2&slc_lang=fa&sid=1 Tooba Karimy طوبی کریمی karimy124@gmail.com 10031947532846004016 10031947532846004016 No Baqiyatallah University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکدانشگاه علوم پزشکی بقیه ا... (عج) Mohsen Saffari محسن صفاری m.saffari@bmsu.ac.ir ، Saffari.CHES@gmail.com ، 10031947532846004017 10031947532846004017 Yes Baqiyatallah University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکدانشگاه علوم پزشکی بقیه ا... (عج) Hormoz Sanaeinasab هرمز سنایی نسب sanain20@yahoo.co.in 10031947532846004018 10031947532846004018 No Baqiyatallah University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکدانشگاه علوم پزشکی بقیه ا... (عج) Kazem Khalagi کاظم خلجی kkhalagi@yahoo.com 10031947532846004019 10031947532846004019 No Baqiyatallah University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکدانشگاه علوم پزشکی بقیه ا... (عج) Mehdi Hassan-Abadi مهدی حسن آبادی dr.mhasanabadi@yahoo.com 10031947532846004020 10031947532846004020 No Hormozgan University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان