fa بررسی مؤلفه‌های سازمان‌های با سواد سلامت در بیمارستان‌های منتخب شهر تهران: یک مطالعه مقطعی آموزش بهداشت و ارتقای سلامت Health Education & Health Promotion پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف: </strong>سازمان‌های مراقبت بهداشتی نیازمند ادغام عناصر مراقبت بیمار محور و سواد سلامت در فرآیندها و تبدیل شدن به سازمان‌های مراقبت بهداشتی باسواد سلامت هستند. مطالعه حاضر با هدف تعیین وضعیت مؤلفه‌های سازمان‌های با سواد سلامت در بیمارستآن‌های منتخب شهر تهران انجام گردید.&nbsp;<br> <br> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> این مطالعه توصیفی- تحلیلی در شهر تهران در ۱۲ بیمارستان آموزشی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در سال ۱۴۰۱ انجام شد و تعداد ۶۹۹ نفر از ارائه‌دهندگان خدمت در سطوح مدیریتی در این مطالعه شرکت کردند. این مطالعه با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای متناسب انجام شد، به گونه‌ای که ابتدا سهم هر مرکز بر اساس تعداد تخت‌ها تعیین و سپس در هر مرکز از روش در دسترس برای تمامی مدیران استفاده گردید. جهت جمع آوری داده‌ها در رابطه با متغیرهای جمعیت شناختی و بیمارستان باسواد سلامت از پرسشنامه روا و پایای MAHLO-۷۶ استفاده شد. داده‌ها با استفاده از شاخص‌های مرکزی و پراکندگی، آزمون‌های چولگی، کشیدگی، آنالیز واریانس یکطرفه و آزمون تعقیبی شفه در نرم افزار SPSS ۱۶ تجزیه و تحلیل گردید.&nbsp;<br> <br> <strong>یافته‌ها: </strong>نتایج ارزیابی ابعاد بیمارستان باسواد سلامت در ۱۲ مرکز آموزشی و درمانی مورد مطالعه، وضعیت کلی این سازمان‌ها را در سطح متوسط ( ۷/۹۰&plusmn; ۵۶/۸۳) نشان داد. در تحلیل توزیعی، اکثریت مراکز (۹ مورد) در سطح متوسط و اقلیتی از آن‌ها (۳ مورد) در سطح &laquo;خوب&raquo; قرار گرفتند. تفاوت‌های مشهود در نمرات کسب‌شده توسط بیمارستان‌ها کمترین نمره ۷/۵۸&plusmn; ۵۳/۲۳ تا بیشترین نمره ۷/۵۱&plusmn; ۶۶/۰۳، بیانگر وجود شکاف‌های عملکردی قابل توجه در پذیرش مفاهیم سواد سلامت سازمانی در این مراکز است.&nbsp;<br> <br> <strong>نتیجه‌گیری: </strong>مراکز درمانی مانند بیمارستآن‌ها، علی‌رغم زیرساخت‌های آموزشی، با چالش‌های ساختاری در مسیر تبدیل شدن به سازمان‌های باسواد سلامت مواجه‌اند. بنابراین، گذار به راهبردهای &laquo;بیمار-محور&raquo; و اولویت‌بندی مداخلات در ابعاد ارتباطاتی و بازنگری در پروتکل‌های خدمات، برای کاهش موانع دسترسی و تحقق عدالت در سلامت ضروری است.<br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objective:</strong> Healthcare organizations must integrate patient-centered care elements and health literacy into their operational processes to evolve into Health-Literate Healthcare Organizations (HLHOs). The present study aimed to determine the status of the components of health-literate organizations in selected hospitals in Tehran.<br> <br> <strong>Materials & Methods:</strong> This descriptive-analytical study was performed in 2022 across 12 teaching hospitals affiliated with Shahid Beheshti University of Medical Sciences in Tehran. A total of 699 healthcare providers in managerial positions participated in the study. This study was conducted using a proportional cluster sampling method; the contribution of each center was first determined based on the number of beds, and subsequently, a convenience sampling approach was employed to include all managers within each center. Data regarding demographic variables and HLHO attributes were collected using the valid and reliable MAHLO-76 questionnaire. Data analysis was performed using central tendency and dispersion indices, skewness and kurtosis tests, one-way ANOVA, and the Scheff&eacute; post-hoc test via SPSS version 16.<br> <br> <strong>Results:</strong> The results of the assessment of the dimensions of health literacy hospitals in the 12 educational and medical centers studied showed the overall status of these organizations at an average level (56.83 &plusmn; 7.90). In the distributional analysis, the majority of centers (9 cases) were at an average level and a minority of them (3 cases) were at a &quot;good&quot; level. The obvious differences in the scores obtained by the hospitals, from the lowest score of 53.23 &plusmn; 7.58 to the highest score of 66.03 &plusmn; 7.51, indicate the existence of significant performance gaps in the acceptance of organizational health literacy concepts in these centers.<br> <br> <strong>Conclusion:</strong> Despite their educational infrastructures, healthcare centers such as hospitals face structural challenges in transitioning toward health-literate organizations. Therefore, shifting toward patient-centered strategies, prioritizing communication-based interventions, and revising service protocols are essential to reduce barriers to access and achieve health equity.<br> <br> <strong>Open Access Policy:</strong> This is an open access article under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits use, distribution and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited. To view a copy of this license, visit <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/">https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/</a></div> بیمارستان باسواد سلامت, سواد سلامت سازمانی, سواد سلامت Health-Literate Hospital, Organizational Health Literacy, Health Literacy 0 0 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-2655-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Bahrambeygi فاطمه بهرام بیگی Ayda.bahrambigi@gmail.com 100319475328460026059 100319475328460026059 No PhD in Health Education and Health Promotion, Chronic Respiratory Disease Research Center, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. دکتری آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، مرکز تحقیقات بیماری‌های مزمن تنفسی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Sakineh Rakhshanderou سکینه رخشنده رو s_rakhshanderou@sbmu.ac.ir 100319475328460026060 100319475328460026060 No Associate Professor of Health Education and Health Promotion, School of Public Health & Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. دانشیار، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Mohtasham Ghaffari محتشم غفاری mohtashamghaffari@sbmu.ac.ir 100319475328460026061 100319475328460026061 Yes Professor of Health Education and Health Promotion, School of Public Health & Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. استاد، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.