fa آموزش مبتنی بر تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده بر ارتقای رفتارهای پیشگیری‌کننده از اختلال تکاملی کودکان در مادران دارای کودک یک‌سالۀ استان قم آموزش بهداشت و ارتقای سلامت Health Education & Health Promotion پژوهشي Research <strong>زمینه و هدف</strong>: اختلالات تکاملی و رفتاری یکی از مشکلات شایع در طب کودکان است. تشخیص زودرس این اختلالات به‌منظور مداخله و درمان زودرس اهمیت زیادی دارد. هدف این پژوهش تأثیر آموزش مبتنی بر تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده بر ارتقای رفتارهای پیشگیری‌کننده از اختلال تکاملی کودکان در مادران دارای کودک یک‌سالۀ شهرستان قم است.<br> <strong>روش بررسی</strong>: در این مطالعه که به‌صورت مداخله‌ای ـ نیمه‌تجربی در سال 1397 در شهرستان قم انجام شد، 106 مادر دارای کودک یک‌ساله به‌صورت تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل قرار گرفتند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات، پرسشنامۀ مبتنی بر تئوری بود که مادران در دو نوبت قبل و یک ماه بعد از آموزش، آن را تکمیل کردند. پس از انجام پیش‌آزمون آموزش طی 4 جلسه برای گروه مداخله انجام گرفت و اطلاعات از طریق نرم‌افزار SPSS نسخۀ 22 و با آزمون‌های آماری تی زوجی، تی مستقل و کای دو تجزیه‌وتحلیل شد.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> پیش از مداخله، دو گروه در متغیرهای دموگرافیک و سازه‌های الگو، تفاوت آماری معناداری نداشتند. پس از مداخله، تفاوت معناداری در میانگین و انحراف‌معیار اثر آموزش نمرۀ آگاهی (2/37&plusmn;2/85)، نگرش (3/28&plusmn;7/13)، هنجار انتزاعی (3/66&plusmn;6/64)، کنترل رفتاری درک‌شده (4/33&plusmn;11/05)، قصد رفتاری (3/92&plusmn;9/8) و رفتار (8/10&plusmn;16/94) بین دو گروه دیده شد (0/001>P).<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> یافته‌های این بررسی، مؤثربودن آموزش مبتنی بر تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده را در ارتقای رفتارهای پیشگیری‌کننده از اختلال تکاملی کودکان در مادران، نشان می‌دهد.<br> &nbsp; <strong>Background and Objectives:</strong> Developmental and behavioral disorders are among common problems in pediatric medicine. Early diagnosis of these disorders is important so there can be intervention and treatment. The aim of this study is to evaluate the impact of education based on the theory of planned behavior on promoting preventive behaviors of child&rsquo;s development disorder on mothers in Qom in 2018.<br> <strong>Methods:</strong> In this study which was conducted as a quasi-experimental intervention in 2018, a sample of 106 mothers with children aged one year &nbsp;were randomly assigned to two groups of control and test in 2018. The data collecting tool was the questionnaires based on theory of planned behavior that was completed twice: before and 1 month after the education. Educational intervention was performed in 4 sessions for the test group. Finally, the data were collected and analyzed using paired t&ndash;test, independent t-test, and Chi square in the context of the SPSS 22.<br> &nbsp;<strong>Results:</strong> Before the intervention, the two groups had no significant difference in terms of demographic variables and mean scores of different structures of theory of planned behavior. However, after the intervention, there were significant differences between test and control group in terms of mean score and standard deviation, the educational effect,&nbsp; knowledge score (2/85&plusmn;2/37), attitude (7/13&plusmn;3/28), subjective norm (6/64&plusmn;3/66), perceived behavioral control (11/05&plusmn;4/33), behavioral intention (9/8&plusmn;3/92), and behavior (16/94&plusmn;8/10) (<em>P</em><0.001).<br> <strong>Conclusion:</strong> The findings of this study showed the effect and efficiency of the theory of planned behavior on promoting preventive behaviors of child&rsquo;s development disorder in mothers.<br> &nbsp; مداخله آموزشی, تئوری رفتار برنامه ریزی شده, اختلال تکاملی کودکان, مادران Theory of planned behavior, Educational intervention, child’s development disorder, mothers 263 273 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-1289-1&slc_lang=fa&sid=1 Azam Sadat Tabatabai Seresht اعظم السادات طباطبایی سرشت a.tabatabaei56@gmail.com 100319475328460012335 100319475328460012335 No science and research branch, Islamic Azad University, Tehran علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران reza Tavakoli رضا توکلی r-tavakoli@srbiau.ac.ir 100319475328460012336 100319475328460012336 Yes science and research branch, Islamic Azad University, Tehran علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران mahmod Mahmodi محمود محمودی Mahmoodim@tums.ac.ir 100319475328460012337 100319475328460012337 No science and research branch, Islamic Azad University, Tehran علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران