fa میزان تأثیر آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بر ارتقاء رفتارهای خودمراقبتی بیماران مبتلا به سل ریوی <b>زمینه و هدف:</b> سل یکی از شایع‌ترین بیماری‌های عفونی است که سالانه منجر به بیش از 2 میلیون مرگ در جهان می‌گردد. این مطالعه با هدف تعیین میزان تأثیر آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی در ارتقاء رفتارهای خودمراقبتی بیماران مبتلا به سل ریوی اسمیر مثبت چابهار در سال 1392 انجام گرفت. <br><b>مواد و روش‌ها: </b>چارچوب این مطالعه نیمه‌تجربی را مدل اعتقاد بهداشتی به‌وسیله پرسشنامه محقق‌ساخته تشکیل می‌دهد. تعداد 80 نفر از مسلولین ریوی اسمیر مثبت با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب و به دو گروه آزمون و کنترل تقسیم شدند. جلسات آموزشی جهت گروه آزمون به‌صورت چهره به چهره و پرسش و پاسخ در طی 2 ماه و در 2 جلسه انجام گرفت و مداخله‌ای روی گروه کنترل صورت نگرفت. مواد کمک‌آموزشی شامل؛ کتابچه آموزشی و پمفلت بود. از دو گروه، یک ماه بعد از مداخله پس‌آزمون گرفته شد. داده‌ها در نرم‌افزار SPSS19 و آزمون‌های توصیفی و تحلیلی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. <br><b>یافته‌ها:</b> بعد از مداخله، نمره شدت درک‌شده، منافع درک‌شده، موانع درک‌شده، راهنما برای عمل، خودکارآمدی، آگاهی و رفتارهای خودمراقبتی به‌طور معناداری نسبت به قبل از مداخله افزایش یافت. و آزمون تی وابسته این تغییرات را معنادار نشان داد ولی در مورد گروه کنترل این تغییرات معنادار نبود. <br><b>نتیجه‌گیری:</b> آموزش بهداشت از طریق مدل اعتقاد بهداشتی، رفتارهای خودمراقبتی بیماران سل ریوی اسمیر مثبت را ارتقاء می‌دهد. <br><b>نوع مقاله</b>: مطالعه پژوهشی. <b>Background and objective</b>: One of the most common infectious diseases is Tuberculosis. It yearly causes more than 2 million death in the world. This study aimed to determine the impact of health education based on Health Belief Model on promoting self-care behaviors in patients with smear-positive pulmonary tuberculosis in Chabahar in 2013. <br><b>Methods:</b> Framework of this quasi-experimental study was Health Belief Model. Data was collected by researcher-made questionnaire. 80 TB patients were selected as samples through classified random sampling and divided into case and control groups. Educational sessions for case group were performed through face-to-face and question-and-answer sessions in 2 training sessions for 2 month. No educational intervention were done on control group. Training materials were manuals and pamphlets. Both groups were followed for one month after the intervention to perform a post test. The data collected were analyzed by using SPSS16 software and descriptive and analytical tests. <br><b>Results:</b> The mean scores of perceived severity, perceived benefits, perceived barriers, cause to action, self-efficacy, knowledge and self-care behaviors were increased significantly following intervention and paired sample t-test showed a significant change in the case group, but this change was not significant in the control group. <br><b>Conclusion:</b> Health education promotes self-care behaviors of TB patient through Health Belief Model. <br><b>Paper Type:</b> Research Article. رفتارهای خودمراقبتی, مدل اعتقاد بهداشتی, سل ریوی اسمیر مثبت, چابهار Self-care behaviors, Health Belief Model, Smear-positive pulmonary TB, Chabahar. 143 152 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-160-2&slc_lang=fa&sid=1 Khir Mohamad jadgal خیر محمد جدگال alizadeh1@thums.ac.ir 10031947532846001355 10031947532846001355 No zahedan university medical science دانشگاه علوم پزشکی زاهدان Iraj zareban ایرج ضاربان jadgal_kh@yahoo.com 10031947532846001356 10031947532846001356 No zahedan university medical science دانشگاه علوم پزشکی زاهدان Hadi Alizadeh-Siuki هادی علیزاده سیوکی zareban@gmail.com 10031947532846001357 10031947532846001357 Yes torbatheydarieh university medical science دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه Hossein Izadirad حسین ایزدی راد behrouz2005@yahoo.com 10031947532846001358 10031947532846001358 No zahedan university medical science دانشگاه علوم پزشکی زاهدان