fa تأثیر آموزش مبتنی بر نظریه انگیزش و محافظت بر رفتارهای پیشگیری‌کننده از اثرات زیان‌بار اشعه آفتاب در دانش‌آموزان پسر پژوهشي Research <p><b>زمینه و هدف: </b>محافظت فردی نقش اساسی در پیشگیری و کاهش سرطان‌های ناشی از پرتو ماورای بنفش نور خورشید دارد. این مطالعه با هدف تأثیر آموزش مبتنی بر نظریه انگیزش محافظت بر رفتارهای پیشگیری از اثرات زیان‌بار اشعه آفتاب در دانش‌آموزان پسر انجام شد.<br> <b>مواد و روش‌ها</b>: این مطالعه‌ نیمه‌تجربی بر روی 200 نفر دانش‌آموز پسر از 8 مدرسه ابتدایی پسرانه در شهر زاهدان در دو گروه آزمون و شاهد که با روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای خوشه‌ای انتخاب‌شده بودند در سال 1392 انجام شد. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته چندبخشی بود که روایی آن توسط متخصصین و پایایی آن با اجرای بررسی اولیه بر روی 20 نمونه و محاسبه آلفا کرونباخ در کل حجم نمونه 83/0 تائید شد. بعد از گردآوری داده‌های اولیه برنامه آموزشی (سخنرانی به همراه کلیپ و انیمیشن کارتونی در قالب پاورپوینت) در گروه مداخله انجام شد. پس از گذشت دوره انتظار (2 ماه) داده‌های گروه‌های پژوهشی گردآوری و با کمک نرم‌افزار آماری SPSS16 و با استفاده از آزمون‌های آماری تی مستقل و زوجی، کای‌اسکوئر و آنالیز کوواریانس و رگرسیون با سطح معنا‌دار 95٪ مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند (05/0 p<).<br> <b>یافته‌ها</b>: میانگین نمرات آگاهی و رفتار در گروه مداخله به‌صورت معنا‌داری، به ترتیب، از 55/9 به 88/15 و 15/6 به 55/10 نمره افزایش‌یافته بود. بر اساس آزمون رگرسیون خطی مدل قادر بود که 12% رفتارهای محافظت در برابر اشعه را پیش‌بینی کند.<br> <b>نتیجه‌گیری</b>: مداخله آموزشی مبتنی بر الگوی انگیزش محافظت در ارتقای دانش و نیز رفتارهای پیشگیری از اختلالات اشعه ماورای بنفش در پسران مؤثر است.<br> <b>نوع مقاله:</b> مطالعه پژوهشی.</p> <p><b>Background and objective</b>: Personal protection has an essential role in preventing and decreasing solar UV radiation-induced cancers. This study aimed to determine the effect of education based on protection motivation theory on the harmful effects of sun rays on male students.<br> <b>Methods:</b> This semi-experimental study was conducted on 200 male students from eight primary schools randomly divided to control and experimental groups. The tool used for data collection was a researcher-made questionnaire. This questionnaire included demographic and protection motivation theory questions. The validity of the study instruments was assessed and confirmed by an expert panel and the reliability by Cronbakh Alpha test (= 0.83) through 20 samples. After primary data collection, educational intervention including lecture, with cartoon clip with PowerPoint, was performed for the intervation group. Two months later, data in both groups were collected again and analyzed through SPSS16 using descriptive and analytic statistics (independent and paired t test, Chi-square, ANCOVA (p< 0.05). Results: After intervention among experimental group, the mean scores of knowledge and behavior increased from 9.55 to 15.88 and from 6.15 to 10.55, consecutively. Based on linear regression testing the model could predict 12% of protective behaviors against UV radiation.<br> <b>Conclusion</b>: Educational intervention, based on protection motivation theory, was useful in increasing knowledge and promoting preventive behaviors of ultraviolet radiation disorders In male primary school students.<br> <b>paper Type </b>: Research paper</p> نظریه انگیزش محافظت, اشعه آفتاب, اشعه ماورای بنفش, دانش‌آموزان دبستانی, رفتارهای پیشگیری‌کننده, زاهدان. Protection-motivation theory, Solar rays, Primary school students, Preventive behaviors, Zahedan. 322 330 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-202-1&slc_lang=fa&sid=1 Gholam Reza Maseudi غلام‌رضا مسعودی 10031947532846003066 10031947532846003066 No Promotion Research Center, Zahedan University of Medical Sciences (ZAUMS), Zahedan, Iran عضو هیئت‌علمی مرکز ارتقا سلامت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان Esmat-Osadat Hosseini عصمت السادات حسینی HOSINI.ESMAT.@YAHOO.COM 10031947532846003067 10031947532846003067 Yes Student in Health Education, ZAUMS, Zahedan, Iran دانشگاه علوم پزشکی زاهدان Ramazan Mirzaei رمضان میرزایی 10031947532846003068 10031947532846003068 No Dept. of Statistics & Epidemiology, ZAUMS, Zahedan, Iran گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران Mahnaz Shahrakipour مهناز شهرکی‌پور 10031947532846003069 10031947532846003069 No Health Promotion Research Center, Zahedan University of Medical Sciences (ZAUMS), Zahedan, Iran عضو هیئت‌علمی مرکز ارتقا سلامت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران Seyed Ali Hosseini سیدعلی حسینی 10031947532846003070 10031947532846003070 No Student in Surgical Technology, ZAUMS, Zahedan, Iran دانشگاه علوم پزشکی زابل، زابل، ایران