fa نابرابری در توزیع ریسک فاکتور‌های متابولیک بیماری‌های غیرواگیر: مطالعه ای مبتنی بر جمعیت نظامی در ایران سلامت عمومی Public Health پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف:</strong> بیماری‌های غیر‌واگیر علت اصلی مرگ و ناتوانی در جهان می‌باشند. شناسایی تاثیر نابرابری‌های اقتصادی-اجتماعی بر مواجهه با این عوامل نقش بسزایی در کنترل این بیماری‌ها داشته باشد. این مطالعه با هدف بررسی نابرابری‌های اقتصادی-اجتماعی در شیوع ریسک فاکتور‌های متابولیک بیماری‌های غیرواگیر در خانوار‌های نیروهای مسلح ایران انجام شد.<br> <br> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> این پژوهش از نوع مطالعات کاربردی است که به شیوه مقطعی در سال ۱۴۰۰ انجام شد. جامعه پژوهش شامل ۱۲۰۵ خانوار نیروهای مسلح شرکت‌کننده در پیمایش ملی عوامل خطر بیماری‌های غیر‌واگیر در ایران (استپس) بودند که همگی مورد بررسی قرار گرفتند. بعد از طی نمودن مراحل قانونی و کسب مجوزهای لازم، داده‌های برنامه ملی کنترل عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر از موسسه ملی تحقیقات سلامت دریافت گردید. برای آنالیز نابرابری‌های اقتصادی-اجتماعی در توزیع عوامل خطر متابولیک بیماری‌های غیرواگیر در خانوارهای مورد بررسی، از تخمین مدل‌های رگرسیون لاجستیک در نرم‌افزار STATA ۱۴ استفاده شد.<br> &nbsp;<br> <strong>یافته‌ها:</strong> شیوع پرفشاری خون، اضافه وزن، افزایش قند خون بر اساس HbA۱c و افزایش سطح کلسترول خون در خانوار‌های نیروهای مسلح به ترتیب ۶۴/۶، ۶۳/۴، ۲۱/۸ و ۱۵/۷(درصد) بود. از طرف دیگر نابرابری آماری معناداری بین گروه‌های مختلف سنی و شیوع پرفشاری (۰/۰۵>p)، همچنین بین وضعیت اشتغال در شیوع اضافه وزن مشاهده شد (۰/۰۲۳>p). از طرف دیگر احتمال داشتن بیماری دیابت در افراد بی‌سواد۲/۳۶ برابر این احتمال در افراد با تحصیلات دیپلم و دانشگاهی است(۲/۳۶=P-value= ۰/۴۶،OR). به شرط ثابت گرفتن سایر متغیر‌ها، احتمال داشتن سطح کلسترول بالا در افراد زیر‌دیپلم ۲/۸۲ برابر افراد با تحصیلات دیپلم و دانشگاهی است( ۰/۰۴=OR=۲/۸۲ ,P-value).<br> <br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> شیوع عوامل خطر متابولیک بیماری‌های غیرواگیر در خانوار‌های نیروهای مسلح ارتباط قابل توجهی با نابرابری‌های اقتصادی-اجتماعی دارد. نتایج این پژوهش بر لزوم کاهش نابرابری‌های اقتصادی-اجتماعی و افزایش دسترسی به خدمات بهداشتی-درمانی برای کاهش شیوع ریسک فاکتورهای متابولیک بیماری های غیرواگیر تاکید دارد.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objectives:</strong> Identifying the risk factors of NCDs and the impact of socio-economic inequalities on exposure to these factors can play a significant role in controlling these diseases. This study was conducted with the aim of investigating socio-economic inequalities in the prevalence of metabolic risk factors of NCDs in the households of the Iranian Armed Forces.<br> <br> <strong>Materials & Methods:</strong> This research is of an applied study type conducted cross-sectionally in the year 2021. The study population included 1205 households of armed forces participants in the national survey of NCDs risk factors (STEPs) in Iran, all of which were examined. After going through legal procedures, data on the national program for controlling NCDs risk factors were obtained from the NIHR. Logistic regression models in STATA 14 software were used to analyze the socioeconomic inequalities.<br> <br> <strong>Results:</strong> The prevalence of hypertension, overweight, increased blood sugar based on HbA1c, and increased blood cholesterol levels in armed forces households were 64/6%, 63/4%, 21/8%, and 15/7%, respectively. On the other hand, a significant statistical disparity was observed between different age groups and the prevalence of hypertension (P<0/05), as well as between the employment status and the prevalence of overweight (P- value<0/023). The probability of having diabetes in illiterate people is 2/36 times that in people with diploma and university education (OR=2/36, P-value= 0/046). Under the condition of keeping other variables constant, the probability of having a high cholesterol level in people with a bachelor&#39;s degree is 2/82 times that of people with a diploma and university education (OR=2/82, P-value= 0/041).<br> <br> <strong>Conclusion:</strong> The prevalence of metabolic risk factors for NCDs in households of armed forces members shows a significant association with socioeconomic inequalities. The results of this study emphasize the necessity of reducing socioeconomic inequalities and improving access to healthcare services to reduce the prevalence of metabolic risk factors for NCDs.<br> <br> <span style="font-size:11pt"><span style="tab-stops:367.5pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="color:black">Open Access</span></span></span></b><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"> <span style="color:black">Policy</span>: </span></span></b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="color:black">This is an open access article under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits use, distribution and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.</span></span></span><b> </b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="color:black">To view a copy of this licence, visit </span></span></span><a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" style="color:#0563c1; text-decoration:underline"><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%">https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/</span></span></a><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"></span></span></b></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> عوامل خطر, بیماری های غیرواگیر, عوامل اقتصادی اجتماعی Risk Factors, Non-communicable Diseases, Socioeconomic Factors 171 186 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-3141-1&slc_lang=fa&sid=1 Morteza Ghiebi Gonbad مرتضی غیبی گنبد morteza.gh.044@gmail.com 100319475328460022268 100319475328460022268 No Health Management Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran Mohammad Meskarpour-Amiri محمد مسگرپور امیری MAILER.AMIRI@GMAIL.COM 100319475328460022269 100319475328460022269 No Health Management Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran Taha Nasiri طه نصیری DR.TAHAF5@YAHOO.COM 100319475328460022270 100319475328460022270 Yes