fa عوامل شناختی-اجتماعی موثر در عدم مشارکت در برنامه غربالگری سرطان کولورکتال بزرگسالان 50 تا 70 ساله در‌ ایران آموزش بهداشت و ارتقای سلامت Health Education & Health Promotion پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف:</strong> سرطان کولورکتال &nbsp;یکی از شایع‌ترین انواع سرطان در سراسر جهان است که رتبه‌ی دوم مرگ‌ومیر ناشی از سرطان را در‌ایران به همراه دارد.‌این مطالعه با هدف تبیین عوامل شناختی-اجتماعی موثر در عدم شرکت در برنامه‌ی غربالگری سرطان کولورکتال در بزرگسالان ۵۰-۷۰ ساله بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی انجام شد.<br> <br> <strong>مواد و روش‌ها: </strong>مطالعه مقطعی حاضر بر روی ۶۸۳ بزرگسال ۵۰-۷۰ ساله (۳۳۸ زن و ۳۴۵ مرد) درمراکز بهداشتی-درمانی شهر داران در استان اصفهان انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌ی محقق‌ساخته بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی در تابستان ۱۴۰۱ جمع‌آوری شد. از نرم‌افزار آماری SPSS.۲۳ برای تحلیل داده‌ها واز آزمون‌های همبستگی و رگرسیون لوجستیک برای تحلیل داده‌ها استفاده شد.<br> <br> <strong>یافته‌ها:</strong> میانگین سنی شرکت‌کنندگان (۸/۷&plusmn;۵۷/۵) و اکثرا مرد بودند(۵۰/۵%). نتایج تحلیل رگرسیون لجستیک نشان داد متغییرهای جمعیت‌شناختی و شناختی بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی به‌طور معنی‌داری عدم مشارکت در برنامه‌های غربالگری سرطان کولورکتال در مراکز بهداشتی درمانی را تبیین می‌کنند(۰/۰۱>Adj R=۰/۴۶,P). از بین متغیرهای جمعیت‌شناختی وارد شده، سابقه‌ی خانوادگی ابتلا به سرطان کولورکتال(OR=۷/۶۹:۹۵%,CI=۳/۱۷-۴۵/۰۹) و از بین متغییرهای شناختی آگاهی(OR=۱/۶۱:۹۵%,CI=۱/۳۶-۱/۹) و موانع درک‌شده&nbsp; (OR=۰/۸۸:۹۵%,CI=۰/۸۵-۰/۹۲) بیشترین توان تبیین‌کنندگی عدم مشارکت را داشتند.<br> <br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج مطالعه حاضر بر درک خطر پایین و دانش کم بزرگسالانی که در برنامه شرکت نکرده‌اند تاکید کرد. لذا استفاده از مداخلات آموزشی برای بالابردن آگاهی افراد در زمینه خطر درک‌شده &nbsp;از سرطان کولورکتال و اطلاع از امکان انجام تست‌فیت در مراکز بهداشتی درمانی و‌ایجاد راهکارهایی برای تسهیل مشارکت در برنامه در بزرگسالان توصیه می‌شود.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objectives:</strong> Colorectal cancer is one of the most common types of cancer worldwide, which ranks second in cancer deaths in Iran. This study was conducted with the aim of explaining the effective factors of non-participation in the colorectal cancer screening program in adults based on the health belief model in Iran.&nbsp;<br> <br> <strong>Materials and Methods:</strong> This cross-sectional study was conducted on 683 adults aged 50-70 years (338 women and 345 men) in the health centers of Daran City of Isfahan. The data was collected using a researcher-made questionnaire based on the health belief model in the summer of 1401. SPSS.23 statistical software was used for data analysis, mean, frequency for description, and correlation and Logistic regression tests were used for data analysis.<br> <br> <strong>Results:</strong> The mean age of the participants was 57.5 (standard deviation 8.7) and most of them were men (50.5%). The results of the logistic regression analysis showed that the demographic and cognitive variables based on the health belief model were significantly predicted non-participating in the screening of colorectal cancer in health centers (Adj R=0.46, P<0.01). Among the entered demographic variables, family history of colorectal cancer (OR: 7.69; 95% CI: 3.45-17.09) and among the cognitive variables, knowledge (OR=1.61, 95% CI:1.36-1.9) and Perceived barriers (OR=0.88, 95% CI:0.85-0.92) had the highest predictive power in non-participation.<br> <br> <strong>Conclusion: </strong>The results of the present study emphasized the low-risk perception and low knowledge of adults who did not participate in the program. Therefore, it is recommended to use community-based programs to raise people&#39;s awareness of the perceived risk of colorectal cancer and the possibility of performing a fit test in health service centers. It is also recommended to create strategies to facilitate participation in the program (such as home screening or mailing) in adults.<br> <br> <span style="font-size:11pt"><span style="tab-stops:367.5pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="color:black">Open Access</span></span></span></b><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"> <span style="color:black">Policy</span>: </span></span></b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="color:black">This is an open access article under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits use, distribution and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.</span></span></span><b> </b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="color:black">To view a copy of this license, visit </span></span></span><a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" style="color:#0563c1; text-decoration:underline"><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%">https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/</span></span></a><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"></span></span></b></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> سرطان کولورکتال, تست‌های غربالگری , مدل اعتقاد بهداشتی Colorectal Cancer, Cancer Screening Tests, Health Belief Model 245 253 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-3170-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Hadi Mousavinejad سیدهادی موسوی نژاد hadi2mn@yahoo.com 100319475328460022853 100319475328460022853 No Master's student in education and health promotion. Ministry of Education and Health Promotion. Faculty of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش و ارتقای سلامت. وزارت آموزش و ارتقای سلامت. دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان-اصفهان-ایران Mohammad Javad Tarrahi محمد جواد طراحی tarrahi_mj@yahoo.com 100319475328460022854 100319475328460022854 No Associate Professor of Epidemiology, Department of Epidemiology and Biostatistics, Faculty of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشیار اپیدمیولوژی، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Zohreh Fathian-Dastgerdi زهره فتحیان دستگردی z_fathian@hlth.mui.ac.ir 100319475328460022855 100319475328460022855 Yes Associate Professor of Education and Health Promotion. Ministry of Education and Health Promotion. Faculty of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran. استادیار آموزش و ارتقای سلامت. وزارت آموزش و ارتقای سلامت. دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان-اصفهان-ایران