Iranian Journal of Health Education and Health Promotion

fa طراحی، روان‌سنجی و به‌کارگیری پرسشنامه شاخص‌های شهر سالم Design, Psychometric and Application of the Healthy City Indicators Questionnaire سلامت عمومی Public Health پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: مشکلات امروزی شهرها، لزوم توجه به ایده‌ی شهرهای سالم را بیش از گذشته ضروری می‌نماید. لازمه‌ی برخورداری از شهر سالم، شناسایی شاخص‌های سلامتی در ابعاد مختلف است. مطالعه‌ی ‌این شاخص‌ها، نیازمند ابزار سنجش دقیق و معتبر است. در این راستا مطالعه با هدف طراحی و روان‌سنجی و به‌کارگیری پرسشنامه‌ی شاخص‌های شهر سالم انجام شد. مواد و روش‌ها: مطالعه به‌صورت توصیفی در مرحله‌ی اول جهت انجام مراحل روان‌سنجی بر روی ۳۰۰ نفر از بزرگسالان بیست سال و بیشتر شهر اصفهان و در مرحله دوم جهت به‌کارگیری پرسشنامه‌ی تاییدشده بر روی ۱۵۰ نفر در سال ۱۴۰۲ انجام شد. پرسشنامه‌ی اولیه شاخص‌های شهر سالم، بر مبنای منابع علمی و نظر اساتید و متخصصان در رشته‌های شهرسازی، مهندسی شهری، بهداشت محیط، روانشناسی، سلامت و رفاه اجتماعی، سیاست‌گذاری سلامت، سلامت در بلایا با ۱۰۷ گویه طراحی شد. در مراحل مختلف روان‌سنجی روایی صوری، محتوایی (CVR, CVI)، ملاکی (واگرا و همگرا)، تحلیل عامل اکتشافی و پایایی به روش آلفای کرونباخ پرسشنامه سنجش شد. برای گزارش داده‌ها از آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون، آزمون t استودنت و تحلیل واریانس در نرم‌افزار(version ۲۶, SPSS Inc., Chicago, IL)  استفاده شد. یافته‌ها: در مرحله&lrm;‌ی تعیین روایی صوری و محتوایی کمی (CVR بزرگ‌تر از۰/۵۱ و CVI بیش از ۰/۷۹ قابل‌قبول بود)، ۵۲ گویه از ۱۰۷ گویه پرسشنامه حذف شد. تمام ۵۵ گویه باقیمانده در مرحله سنجش همسانی درونی با نمره‌ی کل پرسشنامه همبستگی معنادار داشتند. در مرحله‌ی تحلیل عاملی اکتشافی واریماکس، ۵ عامل مقدار ویژه بیشتر از یک داشتند و با تبیین ۵۳/۹۹درصد از پراکندگی به این صورت نام‌گذاری شدند: «رفاه، حمایت و مشارکت اجتماعی»؛ «خدمات عمومی، سلامتی و بهداشتی»؛ «دسترسی‌های فرهنگی، آموزشی و مسکونی»؛ «مدیریت شرایط اضطراری، بهداشتی و اجتماعی»؛ و «تناسب و زیبایی شهری». روایی همگرا و واگرا با توجه به همبستگی قوی‌تر بین نمره هر گویه با نمره بعد مربوط به خود (۰/۰۰۰۱>P)، و همبستگی کمتر با سایر ابعاد تائید شد. پایایی به روش ضریب آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه ۰/۹۵۹ و برای مقیاس‌های پرسشنامه در دامنه ۰/۹۳۴ تا ۰/۸۷۴ محاسبه شد. طبق یافته‌های مرحله به‌کارگیری، بین میانگین نمره شاخص‌های شهر سالم به تفکیک جنس، سطح تحصیلات، و وضعیت اشتغال شهروندان تفاوت معنی‌دار آماری مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: روان‌سنجی پرسشنامه شاخص‌های شهر سالم حاکی از مورد تایید بودن ارزیابی‌های انجام‌شده در مراحل مختلف داشته، درنتیجه، پرسشنامه از روایی و پایایی کافی و قابلیت استفاده برخوردار است. نتایج این مطالعه می‌تواند توسط سیاست‌گذاران و کارگزاران حوزه شهری استفاده شود و از مزایای برنامه‌ریزی‌های مرتبط با سنجش و به‌کارگیری ابزار کلیه شهروندان بهره‌مند شوند.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Objectives: Today's problems of cities make it necessary to pay attention to the idea of healthy cities more than in the past. A requirement to have a healthy city is to identify health indicators in different dimensions. The study of these indicators requires accurate and reliable measurement tools. In this regard, the study was conducted with the aim of designing and psychometrically and using the questionnaire of the indicators of Healthy city. Materials and Methods: A descriptive study was conducted in the first stage on 300 adults aged 20 and over in Isfahan city and in the second stage on 150 people in 1402. The initial questionnaire of healthy city indicators was designed with 107 items based on the opinions of professors and experts in the fields of urban planning, urban engineering, environmental health, psychology, health and social welfare, health policy, health in disasters. In different stages of psychometrics, face validity, content validity (CVR, CVI), criteria (divergent and convergent), exploratory factor analysis and reliability were measured using Cronbach's alpha method. Descriptive statistics, Pearson's correlation coefficient, Student's t-test and analysis of variance were used to report the data in the software (version 26, SPSS Inc., Chicago, IL). Results:  In the phase of determining quantitative face and content validity (CVR greater than 0.51 and CVI greater than 0.79 was acceptable), 52 items out of 107 items of the questionnaire were removed. All the remaining 55 items had a significant correlation with the total score of the questionnaire in the internal consistency measurement stage. In the Varimax exploratory factor analysis stage, 5 factors had an eigenvalue greater than one and were named as follows: "welfare, support and social participation" by explaining 53.99% of the variance; "Public, health and sanitary services"; "Cultural, educational and residential accesses"; "Emergency, health and social management"; and "fitness and urban beauty". Convergent and divergent validity was confirmed due to the stronger correlation between each item's score with its respective dimension score (P<0.0001), and lower correlation with other dimensions. Reliability was calculated using Cronbach's alpha coefficient for the entire questionnaire at 0.959 and for the questionnaire scales in the range of 0.934 to 0.784. According to the findings of the application stage, no statistically significant difference was observed between the average score of the indicators of Healthy city by sex, education level, and employment status of the citizens. Conclusion: The psychometrics of the questionnaire of the indicators of Healthy city indicated that the evaluations carried out in different stages were approved, as a result, the questionnaire has sufficient validity and reliability and usability. The results of this study can be used by policy makers and agents of the urban area and benefit from the benefits of planning related to measuring and using the tools of all citizens. Open Access Policy: This is an open access article under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits use, distribution and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited. To view a copy of this license, visit <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" style="color:blue; text-decoration:underline">https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/</a>  </div> شهر سالم, شاخص, بهداشتی, اجتماعی, اقتصادی, زیست‌محیطی, روان‌سنجی, پرسشنامه, روایی, پایایی Healthy City, Index, Health, Social, Economic, Environmental, Psychometric, Questionnaire, Validity, Reliability 233 244 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-2819-2&slc_lang=fa&sid=1 Rahele Samouei راحله سموعی samoueir@gmail.com 100319475328460022849 100319475328460022849 Yes Social Determinants of Health Research Center, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشگاه علوم پزشکی اصفهان.- مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. Sajedeh Rezazadeh ساجده رضازاده classpractice563@gmail.com 100319475328460022850 100319475328460022850 No Social Determinants of Health Research Center, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran. دانشگاه علوم پزشکی اصفهان Hamidreza Rabieidastjerdi حمیدرضا ربیعی دستجردی himjhim5@gmail.com 100319475328460022851 100319475328460022851 No School of Computer Science and CeADAR (Ireland's National Centre for Applied Data Analytics & AI), University College Dublin (UCD), Dublin, Ireland کالج دوبلین، دانشگاه ملی ایرلند، Shokoofeh Samouei شکوفه سموعی shekufe.samuie@yahoo.com 100319475328460022852 100319475328460022852 No Koushasalamat Roshdafarin, Shahrak Salamat, Isfahan, Iran. کوشا سلامت رشدآفرین، شهرک سلامت، اصفهان، ایران.