fa تاثیر آموزش بر اساس مدل ارتقای سلامت پندر بر خستگی بیماران مبتلا به سرطان پس از شیمی درمانی: یک مطالعه مداخله ای آموزش بهداشت و ارتقای سلامت Health Education & Health Promotion پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف: </strong>سرطان یک بیماری مزمن و ناتوان‌کننده است و خستگی یکی از عوارض شایع شیمی‌درمانی است. مطالعه‌ی حاضر با هدف تعیین تاثیر آموزش بر اساس مدل ارتقای سلامت پندر بر خستگی بیماران مبتلا به سرطان پس از شیمی درمانی انجام شده است.<br> <br> <strong>مواد و روش‌ها: </strong>مطالعه‌ی حاضر از نوع مداخله‌ای (تجربی قبل و بعد با گروه کنترل) است. ۷۸ بیمار مبتلا به سرطان در سال ۱۴۰۲ به روش در دسترس انتخاب و بر اساس تخصیص تصادفی بلوک‌بندی شده به دو گروه آزمون و کنترل تقسیم شدند. تمامی افراد در دو گروه با تکمیل فرم اطلاعات جمعیت‌شناختی و مقیاس خستگی سرطان به‌صورت قبل و بعد مورد بررسی قرار گرفتند. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون تی‌مستقل و زوجی و آزمون‌های ناپارامتری یو‌ من-ویتنی و ویلکاکسون استفاده شد. تمامی آنالیزها به کمک نرم‌افزار آماری SPSS۲۰ و در سطح معنی‌دار ۰/۰۵ صورت گرفت.<br> <br> <strong>یافته‌ها: </strong>دو گروه آزمون و کنترل قبل از آزمون از نظر شاخص‌های جمعیت‌شناختی و میزان خستگی همگون بودند (۰/۰۰۱>P) بعد از آزمون نتایج بیانگر کاهش میزان خستگی و ابعاد آن در گروه آزمون در مقایسه با گروه کنترل بود (۰/۰۵>P).<br> <br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> آموزش بر اساس مدل ارتقای سلامت پندر دارای تاثیر معناداری در کاهش میزان خستگی بیماران تحت شیمی درمانی بوده و می‌تواند در کنار درمان‌های دارویی به بهبود شرایط جسمی و روانی و نیز افزایش سطح کیفیت زندگی این بیماران کمک کند.</div> <strong>Background and Objective:</strong> Cancer is a chronic and debilitating disease and one of the prevalent side effects of cancer treatment is fatigue. The aim of this study was to determine the effectiveness of education base on Pender&#39;s health promtion model on the level of fatigue and lifestyle of cancer patients.<br> <br> <strong>Materials and Methods: </strong>The present study is an experimental before-and-after study with a control group. This interventional study involved 78 cancer patients selected through convenience sampling in 2023 and then randomly allocated to intervention and control groups using block randomization. All participants in both groups completed demographic information forms, the Cancer Fatigue Scale to assess demographic characteristics and fatigue levels before and after the intervention. Data were analyzed using independent and paired t-tests, and non-parametric tests including the Mann-Whitney U and Wilcoxon tests. All analyses were conducted using SPSS20 (p=0.05).<br> <br> <strong>Results: </strong>The intervention and control groups were homogeneous in terms of demographic indices and fatigue level before the intervention (P<0.1). After the intervention, the results indicated an improvement in all dimensions and a reduction in fatigue levels in the intervention group compared to the control group (P<0.05).<br> <br> <strong>Conclusion:</strong> Education based on Pender&#39;s health promotion model has a significant effect on reducing the fatigue of patients undergoing chemotherapy and can help to improve physical and mental conditions and increase the quality of life of these patients along with drug treatments.<br> <br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:130%"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:130%"><span style="color:black">Open Access</span></span></span></b><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:130%"> <span style="color:black">Policy</span>: </span></span></b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:130%"><span style="color:black">This is an open access article under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits use, distribution and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.</span></span></span><b> </b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:130%"><span style="color:black">To view a copy of this license, visit </span></span></span><a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" style="color:#0563c1; text-decoration:underline"><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:130%">https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/</span></span></a><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:130%"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span><br type="_moz" > &nbsp; سرطان, مدل پندر, ارتقای سلامت, خستگی, بیماران Cancer, Pender Model, Health Promotion, Fatigue, Patients 128 142 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-3717-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Bahrami مریم بهرامی bahramim7155@gmail.com 100319475328460023912 100319475328460023912 No MSc Student, Clinical Care Research Center, Department of Nursing, Faculty of Nursing and Midwifery, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran. دانشجوی کارشناسی ارشد پرستاری، مرکز تحقیقات مراقبت های بالینی، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج-ایران Hossein Feizi حسین فیضی h_feyzi65@yahoo.com 100319475328460023913 100319475328460023913 No Instructor, Clinical Care Research Center, Department of Nursing, Faculty of Nursing and Midwifery, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran. مربی، مرکز تحقیقات مراقبت بالینی، پژوهشکده توسعه سلامت دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران. Alireza Abdi علیرضا عبدی abdialireza@yahoo.com 100319475328460023914 100319475328460023914 No Associate professor of nursing education, nursing and midwifery school, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran. دانشیار آموزش پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران. Yousef Moradi یوسف مرادی yosefmoradi@yahoo.com 100319475328460023915 100319475328460023915 No Assistant professor. Social Determinants of Health Research Center, Research Institute for Health Development, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran. استادیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران Mokhtar Mahmoudi مختار محمودی mahmodimokhtar85@gmail.com 100319475328460023916 100319475328460023916 Yes Instructor, Clinical Care Research Center, Department of Nursing, Faculty of Nursing and Midwifery, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran. مرکز تحقیقات مراقبت بالینی، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران