fa تاثیر آموزش خودمراقبتی بر اساس تئوری اورم بر کیفیت زندگی والدین کودکان مبتلا به سلیاک آموزش بهداشت و ارتقای سلامت Health Education & Health Promotion پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف: </strong>بیماری سلیاک تاثیر قابل‌توجهی بر کیفیت‌ زندگی کودکان و خانواده‌هایشان می‌گذارد. تئوری اورم با تاکید بر توانمندسازی و خودکارآمدی، چارچوبی مناسب برای طراحی مداخلات خودمراقبتی ارائه می‌دهد. لذا این مطالعه با هدف بررسی تاثیر آموزش خودمراقبتی بر اساس تئوری اورم بر کیفیت‌زندگی والدین کودکان مبتلا به سلیاک انجام شده است.<br> <br> <strong>مواد و روش‌ها: </strong>در مطالعه‌ی نیمه‌تجربی حاضر (با طرح پیش‌آزمون &ndash; پس‌آزمون)، ۷۰ نفر از والدین کودکان مبتلا به سلیاک مراجعه‌کننده به بیمارستآن‌های آموزشی شهر زاهدان در سال ۱۴۰۳به روش در دﺳﺘﺮس اﻧﺘﺨﺎب و ﺑﻪ‌ﺻﻮرت ﺗﺼﺎدﻓﻲ با پرتاب سکه در دو ﮔﺮوه ۳۵ نفری ﻣﺪاﺧﻠﻪ و ﻛﻨﺘﺮل ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ. در گروه مداخله، ۴ جلسه‌ی آموزش حضوری بر اساس تئوری خودمراقبتی اورم برای گروه مداخله برگزار شد. قبل از اجرای مداخله و۱ ماه پس از آن، کیفیت زندگی با استفاده از پرسشنامه‌ی کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی اندازه‌گیری شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۷ و با استفاده از آزمون‌های آماری کای‌دو، تی‌‌‌‌زوجی و تی‌مستقل تجزیه‌وتحلیل شدند.<br> <br> <strong>یافته‌ها: </strong>میانگین سنی کودکان در گروه مداخله ۱/۴۷ &plusmn; ۸/۶۵ و در گروه کنترل ۲/۰۷ &plusmn; ۸ سال بود. میانگین نمره‌ی کیفیت زندگی عمومی قبل از مداخله در گروه مداخله و کنترل به‌ترتیب ۵/۰۴ &plusmn; ۵۰/۳۷ و ۵/۵۱ &plusmn; ۴۹/۷۱ بود و بعد از مداخله در گروه مداخله به ۵/۰۱ &plusmn; ۵۶/۰۲ و در گروه کنترل ۵/۶۹ &plusmn; ۵۰/۱۷ بود. آموزش خودمراقبتی بر اساس الگوی اورم به‌طور معناداری منجر به بهبود کیفیت زندگی در تمام حیطه‌ها در گروه مداخله گردید ( ۰/۰۰۱>p)<br> <br> <strong>&nbsp;نتیجه‌گیری:</strong> نتایج نشان می‌دهد که الگوی خودمراقبتی مبتنی بر تئوری آورم روشی مؤثر در ارتقای کیفیت زندگی والدین کودکان مبتلا به سلیاک است و پیشنهاد می‌شود در برنامه‌های حمایتی این والدین گنجانده شود.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objective: </strong>Celiac disease has a significant impact on the quality of life of children and their families. Orem&rsquo;s theory, with its focus on empowerment and self-efficacy, provides an appropriate framework for designing self-care interventions. Therefore, this study aims to investigate the effect of self-care education based on Orem&rsquo;s theory on the quality of life of parents of children with celiac disease.<br> <br> <strong>Materials and Methods:</strong> In this semi-experimental study (pre-test&ndash;post-test design), 70 parents of children with celiac disease attending educational hospitals in Zahedan in 2024 were selected using a convenience sampling method and randomly assigned into two groups of 35 each (intervention and control) by coin toss. In the intervention group, four in-person self-care education sessions based on Orem&rsquo;s self-care theory were conducted. Before and one month after the intervention, quality of life was measured using the World Health Organization Quality of Life questionnaire. Data were analyzed using SPSS version 27, employing Chi-square, paired t-test, and independent t-test statistical tests.<br> <br> <strong>Results:</strong> The mean age of children in the intervention group was 8.65 &plusmn; 1.74 years, and in the control group, it was 8 &plusmn; 2.07 years. The mean general quality of life score before the intervention in the intervention and control groups was 50.37 &plusmn; 5.04 and 49.71 &plusmn; 5.51, respectively. After the intervention, in the intervention group, it increased to 56.02 &plusmn; 5.01, while in the control group, it was 50.17 &plusmn; 5.69. Self-care education based on Orem&#39;s model significantly improved the quality of life in all domains for the intervention group (p<0.001).<br> <br> <strong>Conclusions: </strong>The results indicate that the self-care model based on Orem&rsquo;s theory is an effective method for improving the quality of life of parents of children with celiac disease, and it is recommended to be included in support programs for these parents.<br> <br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:130%"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:130%"><span style="color:black">Open Access</span></span></span></b><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:130%"> <span style="color:black">Policy</span>: </span></span></b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:130%"><span style="color:black">This is an open access article under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits use, distribution and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.</span></span></span><b> </b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:130%"><span style="color:black">To view a copy of this license, visit </span></span></span><a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" style="color:#0563c1; text-decoration:underline"><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:130%">https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/</span></span></a><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:130%"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></div> خودمراقبتی, کیفیت زندگی, والدین, سلیاک Self-care, Quality of Life, Parents, Celiac 189 199 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-3743-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Khalilzadeh Farsangi زهرا خلیل زاده فرسنگی zahrakhlilzde@gmail.com 100319475328460023931 100319475328460023931 No Master of Community Health Nursing, Student Research Committee, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran. کارشناس‌ارشد پرستاری سلامت جامعه، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران. Mahsa Yousefi مهسا یوسفی Mahsayosefi76@gmail.com 100319475328460023932 100319475328460023932 No Master of Internal Surgery Nursing, , Student Research Committee, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran. کارشناس‌ارشد پرستاری داخلی جراحی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران. Azizollah Arbabi Sarjou عزیزاله اربابی سرجو arbabisarjou207@gmail.com 100319475328460023933 100319475328460023933 No Associate Professor of Nursing Education, Department of Nursing, Faculty of Nursing and Midwifery, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran. دانشیار آموزش پرستاری، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران. Samaneh Fallah Karimi سمانه فلاح کریمی sfallah084@gmail.com 100319475328460023934 100319475328460023934 Yes Instructor, Department of Nursing, Faculty of Nursing and Midwifery, Torbet Heydarieh University of Medical Sciences, Torbet Heydarieh, Iran. مربی، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تربت‌حیدریه، تربت‌حیدریه، ایران.