fa بررسی تاثیر برنامه‌ی مراقبت از پا مبتنی بر مدل فرانظری در بهبود رفتارهای مراقبت از پا و خودکارآمدی در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع دو آموزش بهداشت و ارتقای سلامت Health Education & Health Promotion پژوهشي Research <p dir="rtl" style="text-align:justify"><strong>زمینه و هدف: </strong>پای دیابتی یکی از عوارض ناتوان‌کننده و مهم دیابت است. این مطالعه با بررسی تاثیر آموزش مراقبت از پا مبتنی بر مدل فرانظری در بهبود رفتارهای مراقبت از پا و خودکارآمدی در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ انجام شد.</p> <p dir="rtl" style="text-align:justify"><br> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> این مطالعه‌ی نیمه‌تجربی، بر روی ۱۱۸نفر (۵۸ نفرگروه مداخله و ۶۰ نفر گروه کنترل) از بیماران دیابتی تحت پوشش مرکز روستایی کورانه شهرستان قزوین در سال ۱۴۰۲ به‌روش نمونه‌گیری غیرتصادفی و آسان انجام شد. جهت جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های مقیاس مدل فرانظری، خودکارآمدی مدیریت دیابت (DMSES) و رفتار خودمراقبتی پای دیابتی (DFSQ) استفاده شد، روایی و پایایی ابزارها مورد تایید قرارگرفته است. مداخله‌ی آموزشی طی ۴ جلسه‌ی آموزشی صورت گرفت و پرسشنامه‌ها قبل ،۲ و ۶ ماه پس از مداخله برای هر دو گروه تکمیل و داده‌های حاصل در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ و با استفاده از آزمون‌های آماری تی‌مستقل، من‌ویتنی، آزمون کای و فریدمن مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت.</p> <p dir="rtl" style="text-align:justify"><br> <strong>یافته‌ها:</strong> قبل از انجام مداخله بین دو گروه مداخله وکنترل، وضعیت تغییر رفتار بیماران، نمرات خودمراقبتی پا و خودکارآمدی، تفاوت آماری معنی‌داری وجود نداشت (۰/۰۵< p-value). در حالی‌که همه‌ی این موارد در گروه مداخله ۲ و ۶ ماه بعد از مداخله به‌صورت معنی‌داری افزایش یافت (۰/۰۵> p-value) و در گروه کنترل تفاوت معنی‌داری نشان نداد (۰/۰۵< p-value).</p> <p dir="rtl" style="text-align:justify"><br> <strong>نتیجه‌گیری :</strong> مداخله با استفاده از مدل فرانظری در مراقبت از پای بیماران دیابتی و تغییر رفتار آن‌ها موثر است. لذا استفاده از این مدل برای آموزش مراقبت از پای افراد دیابتی توسط ارائه‌دهندگان سلامت پیشنهاد می‌شود.</p> <p dir="rtl" style="text-align:justify">&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objectives:</strong> Diabetic foot complications are a significant health concern for individuals with diabetes. This study assessed the impact of a foot care education program, based on the Transtheoretical Model (TTM), on foot care behaviors and self-efficacy in adults with type 2 diabetes.<br> <br> <strong>Materials and Methods: </strong>This quasi-experimental study was conducted in 2023 with 118 participants (58 in the intervention group and 60 in the control group) from the rural health center of Kuraneh, Qazvin County in 2023.Participants were selected through non-random convenience sampling. Data were collected using the Transtheoretical Model Scale, the Diabetes Management Self-Efficacy Scale (DMSES), and the Diabetic Foot Self-Care Behavior Scale (DFSQ), with confirmed validity and reliability. The educational intervention consisted of four training sessions. Both groups completed the questionnaires before, 2 months, and 6 months after the intervention. Data were analyzed using SPSS version 26 with statistical tests including independent t-test, Mann-Whitney U test, chi-square test, and Friedman test.<br> <br> <strong>Results:</strong> Before the intervention, no significant differences were found between the two groups regarding behavior change status, foot self-care, or self-efficacy (p > 0.05). However, 2 and 6 months post-intervention, all these variables showed significant improvement in the intervention group (p < 0.05), whereas no significant changes were observed in the control group (p > 0.05).<br> <br> <strong>Conclusion:</strong> The Transtheoretical Model-based intervention was effective in enhancing foot care behaviors and self-efficacy among diabetic patients. Healthcare providers are encouraged to adopt this model for foot care education in diabetic individuals.<br> <br> <span style="font-size:11pt"><span style="tab-stops:367.5pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">Open Access</span></span></b><b><span style="font-size:9.0pt"> <span style="color:black">Policy</span>: </span></b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">This is an open access article under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits use, distribution and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.</span></span><b> </b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">To view a copy of this license, visit </span></span><a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" style="color:#0563c1; text-decoration:underline"><span style="font-size:9.0pt">https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/</span></a><b><span style="font-size:9.0pt"></span></b></span></span></span></span></div> مدل فرانظری, خودکارآمدی مدیریت دیابت, مراقبت از پا Transtheoretical Model, Diabetes Management Self-Efficacy, Foot Care 64 76 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-3756-1&slc_lang=fa&sid=1 Peigham Heidarpoor پیغام حیدرپور Peigham.heidarpoor@yahoo.com 100319475328460024152 100319475328460024152 Yes Assistant Professor, virtual school of medical education and management. Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. استادیار دانشکده مجازی آموزش پزشکی و فناوری‌های یادگیری، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Faezeh Saeedi فائزه سعیدی f.saeidy86@yahoo.com 100319475328460024153 100319475328460024153 No Msc student, virtual school of medical education and management, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. دانشجوی کارشناسی‌ارشد آموزش جامعه نگر، دانشکده مجازی آموزش پزشکی و فناوری‌های یادگیری، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران