fa تأثیر آموزش مبتنی بر نظریه توانمندسازی جامعه بر آمادگی پاسخ به بلایا در دانشجویان مداخلات ارتقای سلامت Health Promotion Interventions پژوهشي Research <strong>زمینه و هدف: </strong>با توجه به جایگاه ایران در فهرست کشورهای پرخطر از نظر بلایای طبیعی و افزایش پیچیدگی مدیریت بحران‌ها، توانمندسازی جمعیت‌های دانشگاهی به‌ویژه دانشجویان علوم پزشکی، به‌عنوان عناصر کلیدی نظام سلامت در شرایط اضطراری، ضرورت مضاعف دارد. این پژوهش با هدف ارزیابی اثربخشی مداخله‌ی آموزشی مبتنی بر نظریه‌ی توانمندسازی جامعه در ارتقاء آمادگی پاسخ به بلایا در دانشجویان طراحی و اجرا ‌شد.<br> <br> <strong>مواد و روش‌ها: </strong>این مطالعه‌ی نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه کنترل در سال ۱۴۰۰ بر روی ۳۱۰ دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان (هر گروه ۱۵۵ نفر) انجام شد. نمونه‌گیری به‌صورت تصادفی ساده، انجام و داده‌ها از طریق پرسشنامه‌ی محقق‌ساخته با روایی محتوای تأییدشده و پایایی قابل قبول گردآوری شد. مداخله‌ی آموزشی در چهار جلسه‌ی یک ساعته مبتنی بر مؤلفه‌های نظریه توانمندسازی شامل خودکارآمدی، قصد، انگیزه، مشارکت، آگاهی، آگاهی انتقادی و مهارت طراحی گردید. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS۲۳ و آزمون‌های آماری تی‌مستقل، کای‌اسکوئر و رگرسیون خطی انجام شد.<br> <br> <strong>یافته‌ها: </strong>میانگین سنی شرکت‌کنندگان در گروه مداخله ۳/۶&plusmn; ۲۱/۳ و در گروه کنترل ۵/۱&plusmn; ۲۲/۲ سال بود که تفاوت معناداری نداشت (۰/۰۹= P). پس از مداخله، افزایش معنادار آماری در نمرات تمامی مؤلفه‌های توانمندسازی در گروه مداخله نسبت به گروه کنترل مشاهده شد(۰/۰۰۱>P). تحلیل رگرسیون چندمتغیره نشان داد که متغیرهای دریافت آموزش، قصد، انگیزه و مهارت پیش‌بینی‌کننده‌های قوی برای افزایش خودکارآمدی در مواجهه با بلایا هستند (۰/۰۰۱> P).&nbsp;<br> <br> <strong>نتیجه‌گیری: </strong>یافته‌ها بیانگر اثربخشی آموزش مبتنی بر نظریه‌ی توانمندسازی جامعه در ارتقاء آمادگی دانشجویان برای بلایا هستند. استفاده از این رویکرد می‌تواند راهکاری مؤثر برای بهبود مهارت‌ها و انگیزش نسل جوان در مشارکت فعالانه در بلایا باشد. طراحی برنامه‌های آموزشی هدفمند و تعاملی برای&nbsp; دانشجویان توصیه می‌شود. پیشنهاد می‌شود چارچوب‌های آموزشی مبتنی بر رویکردهای مشارکتی و بومی‌سازی‌شده، به‌عنوان یک استراتژی مؤثر در سیاست‌گذاری‌های کاهش خطر بلایا در سطوح دانشگاهی مورد بهره‌برداری قرار گیرد.<br> &nbsp; <strong>Background and Objectives: </strong>Given Iran&#39;s position among high-risk countries in terms of natural disasters and the increasing complexity of crisis management, empowering academic populations&mdash;particularly medical students&mdash;as key components of the health system during emergencies is of heightened importance. This study was designed and conducted to evaluate the effectiveness of an educational intervention based on the Community Empowerment Theory in enhancing disaster response preparedness among university students.<br> <br> <strong>Material and Methods:</strong> This quasi-experimental study with a pretest&ndash;posttest control group design was conducted in 2021 among 310 students (155 in each group) at Zahedan University of Medical Sciences. Participants were randomly selected through simple random sampling. Data were collected using a researcher-developed questionnaire with confirmed content validity and acceptable internal consistency. The educational intervention comprised four one-hour sessions designed around core constructs of empowerment theory, including self-efficacy, behavioral intention, motivation, participation, general and critical awareness, and practical skills. Data were analyzed using SPSS version 23 with independent t-tests, chi-square tests, and linear regression models.<br> <br> <strong>Results:</strong> The mean age of participants was 21.3 &plusmn; 3.6 years in the intervention group and 22.2 &plusmn; 5.1 years in the control group, with no significant difference between them (P=0.09). After the intervention, significant improvements were observed in all empowerment components in the intervention group compared to the control group (P<0.001). Multivariate regression analysis revealed that training exposure, intention, motivation, and skill were strong predictors of enhanced disaster-related self-efficacy (P< 0.001).<br> <br> <strong>Conclusion: </strong>The findings underscore the effectiveness of empowerment-based education in enhancing students&rsquo; readiness to respond to disasters. This approach can serve as a practical strategy for improving skillsets and motivation among youth to engage proactively in the disasters. It is recommended that participatory, context-adapted educational frameworks be integrated into university disaster risk reduction (DRR) policies as an effective capacity-building strategy.<br> <br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="tab-stops:367.5pt"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">Open Access</span></span></b><b><span style="font-size:9.0pt"> <span style="color:black">Policy</span>: </span></b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">This is an open access article under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits use, distribution and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.</span></span><b> </b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">To view a copy of this license, visit </span></span><a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" style="color:#0563c1; text-decoration:underline"><span style="font-size:9.0pt">https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/</span></a></span></span></span></span><br> &nbsp; آمادگی در برابر بلایا, توانمندسازی جامعه, آموزش مبتنی بر تئوری, خودکارآمدی, دانشجویان Disaster Preparedness, Community Empowerment, Theory-Based Education, Self-Efficacy, University Students 22 31 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-3438-5&slc_lang=fa&sid=1 Fariba Shahraki-Sanavi فریبا شهرکی ثانوی faribasanavi@gmail.com 100319475328460024756 100319475328460024756 Yes Assistant Professor, Health Promotion Research Center, Zahedan University of Medical Sciences, Academy of Medical Sciences of the Islamic Republic of Iran, Tehran, Iran. 1. استادیار آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، مرکز تحقیقات ارتقای سلامت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران. Seyed Moham Nasiraldin Tabatabaei سید محمد نصیرالدین طباطبایی mttaba89@gmail.com 100319475328460024757 100319475328460024757 No Assistant Professor, Clinical Immunology Research Center, Department of Anesthesiology, School of Medicine, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran 2. استادیار بیهوشی، مرکز تحقیقات ایمونولوژی بالینی، گروه بیهوشی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران.