fa پیش‌بینی رفتار مادران در پیشگیری از حوادث خانگی کودکان بر اساس نظریه انگیزش محافظت آموزش بهداشت و ارتقای سلامت Health Education & Health Promotion پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف:</strong> حوادث خانگی از مهم‌ترین علل آسیب و مرگ‌ومیر کودکان زیر ۶ سال هستند و نقش مادران در پیشگیری از آن‌ها حیاتی است. نظریه‌ی انگیزش محافظت چارچوب مؤثری برای پیش‌بینی رفتارهای محافظتی سلامت است؛ این مطالعه با هدف پیش‌بینی رفتار مادران در پیشگیری از حوادث خانگی کودکان انجام شد.<br> <br> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> این مطالعه توصیفی- تحلیلی بر روی ۲۶۶ مادر دارای کودک زیر ۶ سال مراجعه‌کننده به مراکز خدمات جامع سلامت انجام شد. نمونه‌ها با روش دردسترس انتخاب شدند. داده‌ها با پرسشنامه‌ی محقق‌ساخته رفتار پیشگیری از حوادث خانگی بر اساس نظریه‌ی انگیزش محافظت جمع‌آوری شد و با آمار توصیفی، همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه تحلیل شدند.<br> <br> <strong>یافته‌ها: </strong>اکثر مادران دارای تحصیلات دیپلم و بالاتر و بیشتر آنان خانه‌دار بودند و تحصیلات پدران اغلب دیپلم یا بالاتر بود. بیشترین رفتارهای پیشگیری شامل خالی نگه‌داشتن منابع آب (۸۵/۷٪) و دور نگه‌داشتن مواد شوینده از دسترس کودکان (۷۹/۷٪)، و کمترین رفتارها مربوط به استفاده از صندلی خودرو (۳۸/۷٪) و آشنایی با کمک‌های اولیه (۳۶/۸٪) بود. تنها تحصیلات پدر با رفتار پیشگیری ارتباط معنادار داشت (۰/۰۱۰= p).&nbsp;<br> سازه‌ی خودکارآمدی بیشترین همبستگی مثبت را با رفتار پیشگیری داشت (۰/۰۰۱>r=۰/۳۰۷،p) و در مدل رگرسیون نیز قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده بود (۰/۰۰۱>&beta;=۰/۳۸۷،p). سایر سازه‌های پیش‌بینی‌کننده شامل پاداش درونی (۰/۰۰۱>&beta;=۰/۲۵۹،p). شدت درک‌شده &nbsp;(۰/۸۹۳=&beta;=۰/۰۰۹،p)، قابلیت پاسخ‌دهی&nbsp;(۰/۰۳۵=&beta;=۰/۱۳۴،p) و هزینه‌های پاسخ &nbsp;(۰/۱۸۱=&beta;=۰/۰۷۹،p) بودند. مدل رگرسیون نهایی حدود ۳۰ واریانس رفتار پیشگیری را توضیح داد (R²&asymp;۰/۳۰). لازم به ذکر است که مطالعه بر اساس نمونه در دسترس انجام شد، که ممکن است بر تعمیم نتایج به کل جمعیت تأثیر گذارد.<br> <br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج نشان می‌دهد تقویت خودکارآمدی مادران و کاهش موانع مرتبط با رفتارهای ایمنی رفتارهای پیشگیرانه را ارتقا می‌دهد. برنامه‌های آموزشی با تمرکز بر این سازه‌ها می‌تواند به کاهش حوادث خانگی کودکان کمک کند.&nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objectives:</strong> Household accidents are major causes of injury and mortality in children under 6 years. Mothers play a crucial role in prevention. Using Protection Motivation Theory (PMT) as a framework, this study aimed to predict mothers&rsquo; preventive behaviors against household accidents.<br> <br> <strong>Materials and Methods:</strong> In this descriptive-analytical study, 266 mothers of children under 6 visiting comprehensive health centers were selected via convenience sampling. Data were collected using a researcher-developed self-administered questionnaire based on PMT. Analyses included descriptive statistics, Pearson correlation, and multiple linear regression.<br> <br> <strong>Results:</strong> Most mothers had a diploma or higher and were homemakers; most fathers had a diploma or higher. The most common preventive behaviors were keeping water sources empty&nbsp; (85.7%) and storing detergents out of children&rsquo;s reach (79.7%), while the least common were using a car seat&nbsp; (38.7%) and familiarity with first aid (36.8%). Only fathers&rsquo; education was significantly associated with preventive behaviors (P=0.010). Self-efficacy showed the strongest positive correlation with preventive behavior (r=0.307, P<0.001) and was the strongest predictor in regression (&beta;=0.378, P<0.001). Other predictors included intrinsic reward (&beta;=0.259, P<0.001), perceived severity (&beta;=0.009, P=0.893), response efficacy&nbsp; (&beta;=0.134, P=0.035), and response costs&nbsp; (&beta;=-0.079, P=0.181). The model explained ~30% of behavior variance (R&sup2;&asymp;0.30). The convenience sampling may limit generalizability.<br> <br> <strong>Conclusion:</strong> Enhancing mothers&rsquo; self-efficacy and reducing barriers can promote preventive behaviors. Educational programs targeting these constructs may reduce household accidents in children.<br> <br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="tab-stops:367.5pt"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">Open Access</span></span></b><b><span style="font-size:9.0pt"> <span style="color:black">Policy</span>: </span></b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">This is an open access article under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits use, distribution and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.</span></span><b> </b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">To view a copy of this license, visit </span></span><a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" style="color:#0563c1; text-decoration:underline"><span style="font-size:9.0pt">https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/</span></a></span></span></span></span></div> نظریه انگیزش محافظت, رفتار پیشگیرانه, حوادث خانگی, پیش‌بینی‌کننده‌ها, آسیب‌های کودکان Protection Motivation Theory – Preventive behaviors – Home accidents – Predictors – Child injuries 98 109 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-3982-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Zakaleh فاطمه زکاله Fzakale6771@gmail.com 100319475328460025092 100319475328460025092 No Student Research Committee, Department of Health Education and Health Promotion, School of Public Health, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran 1. کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. Laleh Hasani لاله حسنی 7hassani1969@gmail.com 100319475328460025093 100319475328460025093 Yes Department of Health Education and Health Promotion, Social Determinants of Health Research Center, School of Health, Hormozgan Health Institute, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. 2. گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی در ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، پژوهشکده سلامت هرمزگان، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. Ali Asadian علی اسدیان a.assadian.a@gmail.com 100319475328460025094 100319475328460025094 No Department of Health Education and Health Promotion, School of Public Health, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Hormozgan, Iran گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. Amin Ghanbarnejad امین قنبرنژاد amin.ghanbarnejad@gmail.com 100319475328460025095 100319475328460025095 No Department of Health Education and Health Promotion, Social Determinants of Health Research Center, School of Health, Hormozgan Health Institute, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. 2. گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی در ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، پژوهشکده سلامت هرمزگان، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران.