Iranian Journal of Health Education and Health Promotion

fa بررسی کیفیت خواب کارکنان بهداشتی نظام سلامت و عوامل جمعیت‌شناختی مرتبط با آن Assessment of the Sleep Quality among Health System Workers and Its Associated Demographic Factors سلامت عمومی Public Health پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: مهم‌ترین شاخص عامل پیشرفت و ضامن بقای هر جامعه، وضعیت مطلوب سلامت افراد آن جامعه است وخواب به‌عنوان یکی از ارکان اساسی سلامت جسمی و روانی، نقش تعیین‌کننده‌ای در عملکرد شغلی و کیفیت زندگی افراد ایفا می‌کند. هدف این پژوهش بررسی ارتباط بین کیفیت خواب و متغیرهای جمعیت‌شناختی در کارکنان بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی است. مواد و روش&rlm;‌ها: مطالعه‌ی حاضر به‌صورت توصیفی – تحلیلی بر روی ۷۴۳ نفر از کارکنان بهداشتی با استفاده از نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی انجام شده است. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه اطلاعات جمعیت‌شناختی و پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبورگ جمع‌آوری و با نرم‌افزار SPSS۱۶، آمار توصیفی (فراوانی، درصد، میانگین، انحراف‌معیار)، آزمون‌‌های آماری تی‌مستقل، آنالیز واریانس یک طرفه، آزمون تعقیبی LSD، یومن‌ویتنی و کروسکال‌والیس مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: میانگین سنی شرکت‌کنندگان ۹/۱۹± ۳۹/۱۳ سال بود که اکثریت متاهل (%۷۲/۸)، دارای مدرک لیسانس (%۵۹)، شغل رسمی (%۵۱/۷)، با سابقه قطعی ابتلا به کرونا (%۸۱/۳۰) بودند. با توجه به پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبورگ ۳۸۵ نفر (%۵۱/۹) کیفیت خواب مطلوب و ۳۵۸ نفر (%۴۸/۱)کیفیت خواب نامطلوب داشتند. تفاوت قابل توجهی بین زنان و مردان وجود نداشت (۰/۱۱-=p=۰/۹۹۱، t). با وجود این که افراد متأهل (۲۳/۳±۵/۹۴) نسبت به افراد مجرد (۳/۴۳±۵/۷۶)، میانگین بالاتری از نظر کیفیت خواب داشتند، ولی این تفاوت از نظر آماری معنی‌دار نبود (۰/۶۴۵=p=۰/۵۱۹، t). در افراد مبتلا به کرونا میانگین (۳/۱۹±۶/۰۱) نسبت به افراد غیر مبتلا  (۳/۶۲±۵/۳۷) معنی‌دار بود(۲/۰۵۰=p=۰/۰۴۱، t).   نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این مطالعه، کیفیت خواب در کارکنان بهداشتی نامطلوب بود که می‌تواند در کاهش بازده کاری و از کار افتادگی آن‌ها نقش مهمی داشته باشد. با توجه به جایگاه کارکنان بهداشتی در نظام سلامت، اقداماتی برای بهبود وضعیت محل کار و انجام مشاوره‌های خواب و تنظیم شیفت کاری برای رفع مشکلات روحی و روانی این افراد توصیه می‌شود.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Objectives: Sleep, as one of the fundamental pillars of physical and mental health, plays a decisive role in occupational performance and individuals’ quality of life. The aim of this study was to investigate the relationship between sleep quality and demographic variables among health worker at Shahid Beheshti University of Medical Sciences. Materials and Methods: This descriptive-analytical study was conducted on a sample of 743 health workers, selected through random cluster sampling. Data collection was performed using the Demographic questionnaire and Pittsburgh Sleep Quality Index )PSQI). Statistical analysis was carried out with SPSS version 16, applying descriptive statistics )frequency, percentage, mean, and standard deviation) as well as inferential tests, including the independent t-test, one-way ANOVA with LSD post hoc analysis, Mann–Whitney U test, and Kruskal–Wallis test. Results: The mean age of participants was 39/13 ± 9/19 years. The majority of participants were married )72.8%), held a bachelor’s degree )59.0%), were officially employed )51.7%), and had a confirmed history of COVID-19 infection )81.3%). Based on PSQI scores, 51.9% of participants demonstrated good sleep quality, while 48.1% reported poor sleep quality. Comparison of sleep quality between male and female participants showed no significant difference )t = –0/11, p = 0/991). Although married individuals )5.94±23.3) had a higher mean sleep quality than single individuals )5.76±3.43), this difference was not significant )t=0.645, p=0.519). In individuals with COVID-19, the mean )6.01±3.19) was significantly higher than in non-infected individuals )5.37±3.62) )t=2.050, p=0.041). Conclusion: This study revealed suboptimal sleep quality among healthcare workers, which likely contributes to decreased work efficiency and increased occupational disability. Considering the crucial role of healthcare workers within the health system, measures are recommended to improve workplace conditions, provide sleep counseling, and adjust work shifts to address the mental and psychological problems of these individuals Considering the position of healthcare workers in the health system, measures are recommended to improve workplace conditions, provide sleep counseling, and adjust work shifts to address the mental and psychological problems of these individuals. Open Access Policy: This is an open access article under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits use, distribution and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited. To view a copy of this license, visit <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" style="color:#0563c1; text-decoration:underline">https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/</a></div> کیفیت خواب, کارکنان بهداشتی, کارکنان مراقبت بهداشتی, عوامل جمعیت شناختی Sleep Quality, Healthcare Workers, Health Personnel, Demographic Factors 87 103 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-4103-1&slc_lang=fa&sid=1 Marzieh Salimi مرضیه سلیمی salimi.33600@gmail.com 100319475328460025508 100319475328460025508 No MPH Student, School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. دانشجوی MPH، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Mohtasham Gaffari محتشم غفاری mohtashamghaffari@sbmu.ac.ir 100319475328460025509 100319475328460025509 No Department of Public Health, School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Sakineh Rakhshsndehrou سکینه رخشنده رو s_rakhshanderou@sbmu.ac.ir 100319475328460025510 100319475328460025510 Yes Department of Public Health, School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Amjad Ozma امجد عظمی am.ozma@gmail.com 100319475328460025511 100319475328460025511 No Department of Management, Management, Imam Ali University, Tehran, Iran. گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، دانشگاه امام علی (ع)، تهران، ایران.