fa بررسی تأثیر مداخله آموزشی مبتنی بر مدل فرایند اتخاذ احتیاط بر رفتارهای پیشگیری‌کننده از فشارخون بالا در جمعیت ۳۰ تا ۵۹ سال آموزش بهداشت و ارتقای سلامت Health Education & Health Promotion پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:"><strong>زمینه و هدف:</strong> فشارخون بالا یکی از مهم‌ترین چالش‌های سلامت عمومی است که با مرگ‌ومیر و ناتوانی گسترده همراه است. باتوجه‌به شیوع بالای بیماری فشارخون بالا در شهر قاین و پایین‌بودن سطح آگاهی عمومی، هدف پژوهش حاضر تعیین تأثیر مداخله آموزشی مبتنی بر مدل فرایند اتخاذ احتیاط بر رفتارهای پیشگیرانه از فشارخون بالا در جمعیت ۳۰ تا ۵۹ سال این شهر بود.<br> <br> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> این مطالعه‌ی نیمه‌تجربی با طرح شاهددار تصادفی بر روی ۱۶۰ نفر از ساکنان ۳۰ تا ۵۹ سال شهر قاین در سال ۱۴۰۳-۱۴۰۴ انجام شد که به‌صورت تصادفی به دو گروه آزمون و کنترل (هر کدام ۸۰ نفر) تقسیم شدند. این افراد به روش نمونه‌گیری تصادفی سیستماتیک انتخاب شدند. گروه آزمون طی پنج جلسه ۳۰ - ۴۵ دقیقه آموزش دیدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه‌ای شامل ویژگی‌های دموگرافیک، آگاهی و سازه‌های مؤثر بر مدل فرایند اتخاذ احتیاط بود. افراد شرکت‌کننده در سه مقطع زمانی قبل از مداخله، بلافاصله بعد از پایان مداخله و سه ماه بعد از پایان مداخله از طریق پرسش‌نامه مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS نسخه ۲۳ تجزیه‌وتحلیل و آزمون‌های تی‌مستقل، آنالیز واریانس با اندازه‌های تکراری و کای‌دو با سطح معنی‌داری ۰/۰۵ تحلیل شدند.<br> <br> <strong>یافته‌ها: </strong>نتایج پژوهش نشان می‌دهد که مداخله‌ی آموزشی مبتنی بر مدل فرایند اتخاذ احتیاط به ‌طور معناداری میانگین نمرات آگاهی، حساسیت، شدت و منافع درک ‌شده، خودکارآمدی، راهنماهای عمل و رفتارهای پیشگیرانه را بلافاصله پس از مداخله و سه ماه پس از آن افزایش داد (۰/۰۰۱>p) و درعین‌حال موانع درک‌ شده را کاهش داد. در گروه کنترل هیچ تغییر معناداری رخ نداد.&nbsp;<br> <br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> مداخله‌ی آموزشی مبتنی بر مدل فرایند اتخاذ احتیاط موجب بهبود آگاهی، نگرش و رفتارهای پیشگیرانه از فشارخون بالا شد. به‌کارگیری این مدل در برنامه‌های آموزشی جامعه ‌محور می‌تواند راهکاری مؤثر برای ارتقای رفتارهای سلامت و کاهش شیوع فشارخون بالا باشد.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:150%"><span style="tab-stops:-4.5pt"><span calibri="" style="font-family:"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong>Background and Objective: </strong>Hypertension represents a major global public health concern and remains a leading contributor to mortality and disability worldwide. Considering the high prevalence of hypertension in Qaen and the insufficient level of public awareness, this study aimed to evaluate the effectiveness of an educational intervention based on the Precaution Adoption Process Model (PAPM) in promoting hypertension preventive behaviors among adults aged 30&ndash;59 years in this region.<br> <br> <strong>Materials and Methods:</strong> This randomized controlled quasi experimental study was conducted during 2025 among 160 residents of Qaen aged 30&ndash;59 years. Participants were selected using systematic random sampling and were randomly allocated to either an intervention or a control group (n=80 per group). The intervention group received an educational program delivered in five sessions, each lasting 30&ndash;45 minutes. Data were collected using a structured questionnaire comprising demographic characteristics, knowledge items, and constructs related to the PAPM. Participants were assessed at three time points: before the intervention, immediately after the intervention, and three months post intervention. Data analysis was performed using SPSS (version 23). Independent t tests, repeated measures ANOVA, and chi square tests were employed, with the level of statistical significance set at p<0.05.<br> <br> <strong>Results: </strong>The educational intervention based on the PAPM led to a statistically significant increase in the mean scores of knowledge, perceived susceptibility, perceived severity, perceived benefits, self efficacy, cues to action, and preventive behaviors immediately after the intervention and three months later (p < 0.001). Moreover, a significant reduction was observed in the mean score of perceived barriers, while no significant changes were found in the control group.<br> <br> <strong>Conclusion:</strong> The PAPM based educational intervention effectively improved participants&rsquo; knowledge, attitudes, and preventive behaviors related to hypertension, suggesting that incorporating this model into community based educational programs can be an effective strategy for promoting health enhancing behaviors and reducing the prevalence of hypertension.&nbsp;</span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><b><span style="color:black">Open Access</span></b><b> <span style="color:black">Policy</span>: </b><span style="color:black">This is an open access article under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits use, distribution and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.<b> </b>To view a copy of this license, visit </span><a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" style="color:#0563c1; text-decoration:underline">https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/</a></span></span></span></div> فشارخون بالا, آموزش بهداشت, مدل فرایند اتخاذ احتیاط, رفتار پیشگیرانه, مداخله آموزشی Hypertension, Health education, Precaution Adoption Process Model (PAPM), Preventive behavior, Educational Intervention 0 0 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-4104-1&slc_lang=fa&sid=1 Shahrebano Parvaneh شهربانو پروانه sh.b.parvaneh@gmail.com 100319475328460025733 100319475328460025733 No Student Research Committee, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran. کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران. Alireza Jafari علیرضا جعفری jafari.ar94@gmail.com 100319475328460025734 100319475328460025734 No Department of Health Education and Health Promotion, School of Health, Nursing Research Center, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran. گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران. Ali Arabahmadi علی عرب احمدی aliarabahmadi69@gmail.com 100319475328460025735 100319475328460025735 No Iranian Research Center on Aging, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات سالمندی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. Mahdi Moshki مهدی مشکی drmoshki@gmail.com 100319475328460025732 100319475328460025732 Yes Department of Health Education and Health Promotion, School of Health, Social Development and Health Promotion Research Center, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran. گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقای سلامت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران.