fa کاربرد نظریه خودکارآمدی در آموزش تغذیه و کنترل وزن دانش‌آموزان دبیرستانی دختر چاق و دارای اضافه‌وزن پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف:</strong> خودکارآمدی درک‌شده یکی از مهم‌ترین عوامل پیش‌بینی&shy;کننده رفتار است. هدف از این مطالعه تعیین تأثیر آموزش مبتنی بر خودکارآمدی بر کنترل وزن در دانش‌آموزان دختر دبیرستانی چاق و دارای اضافه‌وزن بود.</p> <p dir="RTL"><strong>مواد و روش‌ها:</strong> این مطالعه مداخله‌ای دو گروهی بود که بر روی 154 نفر از دختران دبیرستانی 15-17 ساله چاق و دارای اضافه‌وزن انجام شد. دانش&shy;آموزان به‌طور تصادفی به دو گروه آزمون و کنترل تقسیم شدند. داده&shy;ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد کلارک جمع‌آوری شد. چهار جلسه برنامه آموزشی برای گروه آزمون اجرا گردید و نتایج آن بعد از مداخله در هر گروه بررسی گردید. داده‌ها با آزمون‌های کای&shy;اسکوئر، تی مستقل، تی زوجی، من&shy;ویتنی و ویلکاکسون و آنالیز کوواریانس و با استفاده از <span dir="LTR">&nbsp;SPSS 22</span>تجزیه‌وتحلیل شدند.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته‌ها</strong><strong>:</strong> تفاوت معناداری در گویه&shy;های فشار اجتماعی (<span dir="LTR">p<0/001</span>)و دسترسی به مواد غذایی(<span dir="LTR">p=0/008</span>) بعد از مداخله در گروه آزمون مشاهده شد ؛ ولی در گویه‌های تجربه هیجان‌های مثبت، هیجان‌های منفی و ناراحتی‌های جسمی تفاوت معناداری مشاهده نشد. در گروه کنترل این تفاوت در هیچ‌کدام از گویه‌ها معنادار نبود (05/0<em><span dir="LTR">p</span></em><span dir="LTR">></span>).</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> مداخله در برنامه‌هایی مانند ارتقای خودکارآمدی می‌تواند نتایج مثبتی در تشویق نوجوانان به انتخاب سبک زندگی سالم داشته و به پیشگیری از چاقی و اضافه‌وزن در آنان کمک بسزایی کند.</p> <p dir="RTL"><strong>نوع مقاله:</strong> مطالعه پژوهشی.</p> <p><strong>Background and objective:</strong> Perceived self-efficacy is one of the predictive factors in behavior. The purpose of this study was to identify the effect of nutrition education on weight control self - efficacy in the obese or overweight female high school students.</p> <p><strong>Materials and methods:</strong> This intervention study of two groups on participants in which 154 obese and overweight female high school students, aged 15 to 17, were randomly divided into experimental and control groups. The data was collected by using the weight efficacy lifestyle questionnaire (WEL). Educational programs were implemented for four sessions for experiment group and the results were evaluated after intervention. The data were analyzed using chi square, independent t-test, paired t-test, Mann-Whitney and Wilcoxon and Analysis of Covariance through SPSS 22<span dir="RTL">.</span></p> <p><strong>Results:</strong> Following the intervention, significant differences were observed in subscales including social pressures (<em>p</em> < 0.001) and availability of nutrition (<em>p</em>=0.008) in experimental group. However, these differences were not significant in negative emotions, entertaining activities and physical discomfort in this group. There were no significant differences in control group in any of subscales (p>0/05).</p> <p><strong>Conclusions:</strong> Utilizing an intervention technique like the present wellness-based program had positive effects on encouraging the adolescents for making healthier lifestyle and healthy lifestyle will prevent obesity and overweight.</p> <p><strong>Paper Type:</strong> Research Article.</p> آموزش تغذیه, خودکارآمدی, اضافه‌وزن, چاقی, نمایه توده بدنی (BMI), دانش‌آموزان دختر دبیرستانی, دزفول Nutrition Education, Self-efficacy, Overweight, Obesity, Mass Index Body (BMI), Female high school students, Dezful. 139 148 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-463-1&slc_lang=fa&sid=1 Sedigheh Amirizadeh صدیقه امیری زاده amirizadeh.z@gmail.com 10031947532846004131 10031947532846004131 No Jundishapur University دانشگاه جندی شاپور Ghodratolah Shakerinejad قدرت الله شاکری نژاد shakerinejad@yahoo.com 10031947532846004132 10031947532846004132 Yes Jundishapur University دانشگاه جندی شاپور parvin Shahri پروین شهری Par.shahry@gmail.com 10031947532846004133 10031947532846004133 No Jundishapur University دانشگاه جندی شاپور Amal Saki malehi امل ساکی مالحی amalsaki@gmail.com 10031947532846004134 10031947532846004134 No Jundishapur University دانشگاه جندی شاپور