fa کاربرد الگوی اعتقاد بهداشتی در ارتقای رفتارهای پیشگیری کننده از کم‌خونی فقر آهن در دانش آموزان دختر شهرستان فریدن : یک مطالعۀ نیمه تجربی پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:iransans;"><b>زمینه و هدف&nbsp;</b>: فقر آهن شایعترین مشکل تغذیه‌ای در جهان و یکی از عمده‌ترین علل کم‌خونی، به‌ویژه در دختران است. هدف از این مطالعه ارزیابی مداخلۀ آموزشی مبتنی بر الگوی اعتقاد بهداشتی، بر ارتقای رفتارهای پیشگیری‌کننده از کم‌خونی فقر آهن بود.<br> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> این پژوهش به روش مداخله‌ای (نیمه تجربی) روی ۱۲۸ نفر از دانش‌آموزان دختر پایۀ دوم دبیرستان‌های شهرستان فریدن در سال ۱۳۹۵انجام گرفته است؛ که به صورت تصادفی به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌ای مشتمل بر مشخصات جمعیت شناختی، سؤالات مربوط به سازه‌های الگوی اعتقاد بهداشتی و عملکرد بهداشتی بود که پس از تأیید روایی و پایایی ابزار استفاده شد. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون <em><span dir="LTR">t</span></em> زوجی و مستقل در نرم افزار<span dir="LTR">&nbsp; Spss</span> تجزیه‌وتحلیل شدند.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> قبل از آموزش میانگین نمره سازه‌های الگوی اعتقاد بهداشتی و عملکرد بهداشتی در دو گروه، اختلاف معناداری نداشتند&nbsp;(۰/۰۵<<em>P</em>)؛ اما ۳ ماه بعد از مداخله، میانگین نمره حساسیت، شدت، منافع، موانع، خودکارآمدی درک‌شده، راهنمای عمل و عملکرد بهداشتی تفاوت معناداری بین دو گروه مشاهده شد (۰/۰۰۱><em>P</em>).<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> آموزش مبتنی بر الگوی اعتقاد بهداشتی بر ارتقاء رفتارهای پیشگیری‌کننده از کم‌خونی فقر آهن مؤثر بوده از این رو این الگو می‌تواند به عنوان چارچوبی برای طراحی و اجرای مداخلات آموزشی برای پیشگیری از کم‌خونی فقر آهن استفاده شود.</span></span></p> <p></p> <p style="text-align: justify;"><strong>Background and objective</strong><strong><span dir="RTL">:</span></strong> Iron deficiency is the most common nutritional problem in the world and is one of the main cause of anemia, especially in girls. The aim of this study was to evaluate the educational intervention program based on Health Belief Model (HBM) to increase preventive manners against iron-deficiency.&nbsp;<br> <strong>Material</strong> <strong>and Methods: </strong>This quasi-experimental study was conducted on 128 &nbsp;female students of high schools in the second grade Friedan city in 2015. They were randomly divided into intervention and control groups. The data gathering tool was a questionnaire including demographic characteristics, HBM constructs and health performance questionnaires which were used after confirmation of validity and reliability of the tool. The data were analyzed using descriptive statistics, paired and independent t-test in SPSS 22 software.<br> <strong>Results: </strong>Before training, there was not a significant difference in the mean scores of the health belief model constructs and health function between two groups, (<em>p</em> > 0.05). But three months after intervention, the mean scores of perceived susceptibility, severity, benefits, barriers, perceived self-efficacy, practice guidance and health performance were significantly different between two groups (p <0.001).&nbsp;<br> <strong>Conclusion:</strong> Education based on HBM has been effective in promoting the preventive behaviors of iron deficiency anemia, therefore this model can be used as a framework for designing and performing education interventions to prevent iron deficiency anemia.&nbsp;<br> &nbsp;</p> واژه های کلیدی: مداخله آموزشی, کم خونی فقر آهن, مدل اعتقاد بهداشتی, دانش آموزان educational intervention, iron deficiency anemia, Health Belief Model (HBM), High School Students 260 269 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-686-2&slc_lang=fa&sid=1 Hamed Mirzaei حامد میرزائی mirzaei_hm2009@yahoo.com 10031947532846006836 10031947532846006836 No Dept. of Health Education and Health Promotion, School of Public Health, Isfahan University of Medical Sciences (IUMS), Isfahan, Iran گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکدۀ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Davoud Shojaeizadeh داود شجاعی زاده shojae5@yahoo.com 10031947532846006837 10031947532846006837 Yes Dept. of Health Education and Health Promotion, School of Public Health, TUMS, Tehran, Iran گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Azar Tol آذر طل tol.azar@yahoo.com 10031947532846006838 10031947532846006838 No Dept. of Health Education and Health Promotion, School of Public Health, TUMS, Tehran, Iran گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Saeedeh Ghasemi ghale ghasemi سعیده قاسمی قلعه قاسمی s_ghasemi.2011@yahoo.com 10031947532846006839 10031947532846006839 No Dept. of Health Education and Health Promotion, School of Public Health, TUMS, Tehran, Iran گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mahboube Shirzad محبوبه شیرزاد shirzad.mahboube@yahoo.com 10031947532846006840 10031947532846006840 No Dept. of Health Education and Health Promotion, School of Public Health, TUMS, Tehran, Iran گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران