fa ارزیابی آموزش مبتنی بر تئوری بر مؤلفه‌های بهداشت روان در سالمندان مداخلات ارتقای سلامت Health Promotion Interventions پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:iransans;"><strong>زمینه و هدف:</strong> استرس، اضطراب و افسردگی از عوامل مهم بسیاری از آسیب‌های روانی و اجتماعی هستند. با توجه به آسیب‌پذیری سالمندان در برابر اثرات منفی این عوامل، برای کنترل این عوامل، مطالعۀ حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش مبتنی بر تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده بر مؤلفه‌های بهداشت روان در سالمندان صورت گرفت.<br> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> در این مطالعۀ تجربی، ۱۰۰ سالمند (دو گروه ۵۰نفره) با سن بالای ۶۰ سال شرکت کردند. سالمندان به‌صورت تصادفی به دو گروه مداخله و مقایسه تقسیم شدند. اطلاعات براساس پرسش‌نامۀ استاندارد DASS نسخۀ ۲۱ و پرسش‌نامۀ محقق‌ساخته، که روایی و پایایی آن تأیید شده، جمع‌آوری شد. طی ۱۰ جلسۀ ۷۰دقیقه‌ای، متناسب با سازه‌های تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده، به گروه مداخله آموزش داده شد. داده‌های دو گروه قبل و ۸ هفته پس از مداخلۀ آموزشی جمع‌آوری شد. سپس داده‌ها به وسیلۀ نرم‌افزار SPSS نسخۀ ۲۰ و آزمون‌های آماری کای اسکوئر، مان ویتنی، t مستقل و t زوجی تجزیه‌وتحلیل شدند.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> در این پژوهش میانگین نمرۀ تمامی سازه‌ها (آگاهی، نگرش، هنجارهای انتزاعی، کنترل رفتاری درک‌شده) ۸ هفته پس از آموزش در گروه مداخله به‌طور معناداری بیشتر و میانگین نمرۀ DASS (استرس، اضطراب، افسردگی) کمتر از گروه مقایسه بود (۰/۰۰۱>P).<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> با توجه به نتایج این پژوهش و تأثیر مثبت برنامۀ آموزشی مبتنی بر تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده درخصوص کنترل اضطراب، استرس و افسردگی، انتظار می‌رود با گنجاندن برنامه‌های آموزشی کارآمد در مراقبت از سالمندان، گامی در جهت ارتقای سلامت روان سالمندان و درنتیجه سلامت جامعه برداشته شود.</span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:times new roman;"><strong>Background and Objectiv:</strong> The elderly are at risk of the negative effects of stress, anxiety and depression and all these factors must be identified; then the current survey was aimed to investigate the effect of theory-based education (Theory of Planned Behavior) on subscales of mental health of elders.<br> <strong>Methods:</strong> In an experimental study, one hundred elders (50 allocated randomly to the intervention group and 50 to the control group) aged over 60 were chosen. Data were collected using two instruments including a DASS-21 standard questionnaire and a researcher- made questionnaire. Education was provided in ten sessions (70 minutes) based on Theory of Planned Behavior. Data were assessed in pre-intervention and 8 weeks follow-up and finally analyzed using SPSS20 and Chi-square, Mann-Whitney, Independent t-test, and Paired t-test.<br> <strong>Results:</strong> The mean score of knowledge, attitude, subjective norms and perceived behavioral control of the intervention group was significantly higher 8 weeks after educational program and the mean score of DASS (stress, anxiety and depression) was lower than the control group (P<0.001). The Pearson correlation test showed a significant relationship between the DASS score and theory constructs eight weeks after intervention (P<0.001).<br> <strong>Conclusion:</strong> According to current findings, mental health of elderly and public health will be likely increased because of the use of effective educational program for elders&rsquo; care.&nbsp;</span><br> &nbsp;</div> بهداشت روان, تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده, سالمند Mental Health, Theory of Planned Behavior, Elderly 367 375 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-935-1&slc_lang=fa&sid=1 Amaneh Sobhani آمنه سبحانی bahar367@gmail.com 100319475328460010107 100319475328460010107 No Dept. of Gerontology, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه سالمندی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران Hossein Shahnazi حسین شهنازی h_shahnazi@yahoo.com 100319475328460010108 100319475328460010108 Yes Dept. of Health Education and Promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکدۀ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Firoozeh Mostafavi فیروزه مصطفوی mostafavi@hlth.mui.ac.ir 100319475328460010109 100319475328460010109 No Dept. of Health Education and Promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکدۀ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران