fa عوامل مرتبط با رفتارهای پرخطر در دانش‌آموزان شهر سنندج براساس الگوی اعتقاد بهداشتی آموزش بهداشت و ارتقای سلامت Health Education & Health Promotion پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:iransans;"><strong>زمینه و هدف:</strong> نوجوانان آسیب‌پذیرترین قشر جامعه در برابر رفتارهای پرخطر هستند. با توجه به ضرورت بررسی رفتارهای پرخطر نوجوانان برای تدوین برنامه‌های پیشگیرانه، هدف از این مطالعه تعیین عوامل مرتبط با رفتارهای پرخطر دانش‌آموزان شهر سنندج براساس الگوی اعتقاد بهداشتی است.<br> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> این مطالعۀ توصیفی ـ تحلیلی در میان ۳۶۳ نفر از دانش‌آموزان پسر شاغل به تحصیل در مقطع دوم دبیرستان انجام شد که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شده بودند. برای گردآوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌ای مشتمل بر سؤالات دموگرافیک و سازه‌های الگوی اعتقاد بهداشتی، آگاهی و رفتار استفاده شد. داده‌ها با بهره‌گیری از آمار توصیفی و آزمون‌های کای اسکوئر و کروسکال ـ والیس تحلیل شدند.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> در این مطالعه شیوع رفتارهای پرخطر در دانش‌آموزان مورد مطالعه ۶۳/۱درصد (۲۲۹ نفر) بود. تفاوت آماری معنی‌داری بین آگاهی و سازه‌های حساسیت درک‌شده، راهنمایی برای عمل، موانع درک‌شده و خودکارآمدی درک‌شده (۰/۰۵>P) در افراد با رفتار پرخطر و افراد بدون رفتار پرخطر وجود داشت و بین منافع درک‌شده و شدت درک‌شده در دو گروه دانش‌آموزان تفاوت آماری معنی‌دار وجود نداشت (۰/۰۵<p).<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> با توجه به شیوع بالای رفتارهای پرخطر و ارتباط معنی‌دار آن با سازه‌های الگوی اعتقاد بهداشتی در دانش‌آموزان، سازه‌های این الگو می‌تواند در زمینۀ اقدامات پیشگیرانه از رفتارهای پرخطر نوجوانان مؤثر واقع شود.</p).<br></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:times new roman;"><strong>Background and Objectives:</strong> Adolescents are the most vulnerable in a society against high-risk behaviors. Considering the necessity of evaluating the high-risk behaviors of adolescents regarding the formulation of preventive programs, the purpose of this study was to determine the factors associated to high-risk behaviors among students in Sanandaj based on Health Belief Model.<br> <strong>Methods: </strong>This descriptive-analytical study was conducted on 363 male students studying in the second period of high schools, who were selected by cluster sampling method. Data was collected using a questionnaire including demographic questions, health belief model, knowledge and behavior. Data were analyzed using descriptive statistics and Chi-square and Kruskal-Wallis tests.<br> <strong>Results:</strong> In this study, the prevalence of high-risk behaviors among students was 63.1% (n=229). There was a significant statistical difference between knowledge and perceived susceptibility constructs, cues to action, perceived barriers and perceived self-efficacy (P <0.05) in people with high risk behaviors and those who did not have high risk behavior; but there was no significant difference between perceived benefits and perceived severity in the two groups of students (P >0.05).<br> <strong>Conclusion:</strong> Due to the high prevalence of high risk behaviors and its significant relationship with the health belief model structures among students, the structures of this model can be effective in preventing high risk behaviors in adolescents.</span><br> &nbsp;</div> رفتارهای پرخطر, دانش‌آموزان, الگوی اعتقاد بهداشتی, سنندج High risk behaviors, Students, Health belief model, Sanandaj 393 402 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-1119-1&slc_lang=fa&sid=1 Rahman Panahi رحمان پناهی peimanpanahi63@yahoo.com 100319475328460010118 100319475328460010118 No PhD in Health Education & Promotion, School of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دکتری آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکدۀ پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Zahed Rezaie زاهد رضایی peimanpanahi63@yahoo.com 100319475328460010119 100319475328460010119 No Ph.D. Student of Health Education & Promotion, Department of Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی دکتری آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکدۀ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Parvaneh Teymoori پروانه تیموری peimanpanahi63@yahoo.com 100319475328460010120 100319475328460010120 No PhD in Health Education & Promotion, Social Determinants of Health Research Center, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran دکتری آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران Bijan Nouri بیژن نوری peimanpanahi63@yahoo.com 100319475328460010121 100319475328460010121 No PhD in Biostatistic, Social Determinants of Health Research Center, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran دکتری آمار زیستی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران Elham Nouri الهام نوری peimanpanahi63@yahoo.com 100319475328460010122 100319475328460010122 No Msc in Health Education & Promotion, Student Research Committee, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran کارشناس ارشد آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، کمیتۀ تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران Omar Ahmadi عمر احمدی peimanpanahi63@yahoo.com 100319475328460010123 100319475328460010123 No Msc in Biostatistic, Student Research Committee, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran کارشناس ارشد آمار زیستی، کمیتۀ تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران Naseh Ghaderi ناصح قادری nasehghaderi@modares.ac.ir 100319475328460010124 100319475328460010124 Yes Ph.D. Student in Health Education & Promotion, School of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکدۀ پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران