fa مقایسۀ اثربخشی درمان شناختی ـ رفتاری و رژیم‌درمانی بر کاهش وزن و ارتقای خودکارآمدی سبک زندگی در افراد مبتلا به چاقی مداخلات ارتقای سلامت Health Promotion Interventions پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:iransans;"><strong>زمینه و هدف:</strong> یکی از عمده‌ترین مشکلات جامعه‌های درحال‌توسعه چاقی است و شیوع آن پیوسته در حال افزایش است. این پژوهش با هدف مقایسۀ اثربخشی درمان شناختی ـ رفتاری و رژیم‌درمانی بر کاهش وزن و ارتقای خودکارآمدی سبک زندگی در افراد مبتلا به چاقی انجام شد.<br> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> پژوهش حاضر نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون بود. از میان افراد مبتلا به چاقی مراجعه‌کننده به مراکز مشاورۀ روان‌شناختی و کلینیک‌های تغذیۀ شهر تهران، ۳۰ فرد ۴۰-۲۰ ساله با روش دردسترس انتخاب و با روش تصادفی در دو گروه جایگزین شدند. گروه‌ها ۱۰ جلسه (هفته‌ای یک جلسه) آموزش دیدند و شاخص تودۀ بدنی و خودکارآمدی سبک زندگی Clark و همکاران در مراحل پیش‌آزمون و پس‌آزمون اندازه‌گیری شد. داده‌ها با روش‌های تی-تست و تحلیل کوواریانس چندمتغیری تحلیل شدند.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> یافته‌ها نشان داد که هر دو روش درمان شناختی ـ رفتاری و رژیم‌درمانی در کاهش وزن و ارتقای خودکارآمدی سبک زندگی افراد مبتلا به چاقی مؤثر هستند. همچنین روش درمان شناختی ـ رفتاری در مقایسه با رژیم‌درمانی باعث کاهش معنادار وزن و ارتقای معنادار خودکارآمدی سبک زندگی افراد مبتلا به چاقی می‌شود (۰/۰۰۱>P).<br> <strong>نتیجه‌گیری: </strong>نتایج حاکی از اهمیت هر دو روش به‌ویژه روش درمان شناختی ـ رفتاری در کاهش وزن و ارتقای خودکارآمدی سبک زندگی افراد مبتلا به چاقی است. بنابراین مشاوران و درمانگران می‌توانند هر دو روش را برای کاهش وزن و ارتقای خودکارآمدی سبک زندگی افراد مبتلا به چاقی استفاده کنند.</span><br> &nbsp;</div> <strong>Background and Objective: </strong>Obesity is a one of the major problems of developing societies and its prevalence is steadily increasing. This research aimed to compare the effectiveness of cognitive behavior therapy and diet therapy on weight reduction and promotion of lifestyle self-efficacy in obese people.<br> <strong>Methods: </strong>This was a semi-experimental research with a pre-test and post-test design. From the obese people referring to psychological counseling centers and nutrition clinics of Tehran city, 30 people 20 to 40 years old were selected by available sampling method and randomly assigned to two groups. The groups were trained in 10 sessions (one session per week) and body mass index and Clark et al&rsquo;s lifestyle self-efficacy were measured in pre-test and post-test phases. The data were analyzed by T-Test and MANCOVA methods.<br> <strong>Results: </strong>The findings showed that both two methods of cognitive behavior therapy and diet therapy were effective on weight reduction and promotion of lifestyle self-efficacy in obese people. Also cognitive behavior therapy in comparison diet therapy significantly led to weight reduction and promotion of lifestyle self-efficacy of obese people (P<0/001).<br> <strong>Conclusion: </strong>The results indicated the importance of both two methods especially cognitive behavior therapy method in weight reduction and promotion of lifestyle self-efficacy of obese people. Therefore, both two methods can be used by counselors and therapists in order for weight reduction and promotion of lifestyle self-efficacy of obese people.<br> &nbsp; درمان شناختی ـ رفتاری, رژیم‌درمانی, وزن, خودکارآمدی, سبک زندگی, چاقی Cognitive behavior therapy, Diet therapy, Weight, Self-Efficacy, Lifestyle, Obesity 340 348 http://journal.ihepsa.ir/browse.php?a_code=A-10-1155-1&slc_lang=fa&sid=1 Parisa Golkarian پریسا گل‌کاریان parisa.golkarian@gmail.com 100319475328460010095 100319475328460010095 No Dept. of Counseling, College of Humanities Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه مشاوره، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Abdollah shafiabady عبدالله شفیع‌آبادی ashafiabady@yahoo.com 100319475328460010096 100319475328460010096 Yes Dept. of Counseling, College of Educational Science and Psychology, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran گروه مشاوره، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران Ali Delavar علی دلاور delavai@yahoo.com 100319475328460010097 100319475328460010097 No Dept. of Statistic, College of Educational Science and Psychology, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran گروه آمار، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران