[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
اطلاعات نشریه::
آرشیو مجله و مقالات::
برای نویسندگان::
برای داوران::
ثبت نام و اشتراک::
تماس با ما::
تسهیلات پایگاه::
پرداخت الکترونیک ::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..
بانک ها و نمایه نامه ها













..
:: ::
برگشت به فهرست مقالات برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی آمادگی سفیران سلامت شهر سبزوار در برابر بلایا: مطالعه‌ای مبتنی بر مدل فرآیند موازی توسعه‌یافته گسترده
فریبا شهرکی ثانوی ، اعظم برغمدی ، رضا شهرآبادی ، حمید جوینی ، علی مهری* ، طاهره کمالی خواه
چکیده:   (57 مشاهده)
زمینه و هدف: بلایای طبیعی یکی از مهم‌ترین تهدیدهای سلامت عمومی در کشورهای حادثه‌خیز ازجمله ایران محسوب می‌شوند. آمادگی جامعه در برابر بلایا نقش کلیدی در کاهش تلفات جانی و خسارات اقتصادی دارد و سفیران سلامت به‌عنوان رابط بین نظام سلامت و جامعه می‌توانند نقش موثری در ارتقای این آمادگی ایفا کنند. این مطالعه با هدف تعیین وضعیت آمادگی در برابر بلایا در میان سفیران سلامت شهر سبزوار بر اساس مدل فرآیند موازی توسعه‌یافته گسترده (EPPM) انجام شد.

مواد و روش‌ها: این مطالعه مقطعی تحلیلی در سال ۱۳۹۶ بر روی ۱۲۰ نفر از سفیران سلامت شهر سبزوار با روش نمونه‌گیری تصادفی انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌ای سه‌بخشی شامل اطلاعات دموگرافیک، سازه‌های مدل EPPM (آگاهی، حساسیت درک‌شده، شدت درک‌شده، کارآمدی پاسخ درک‌شده، خودکارآمدی، عوامل قادرکننده و قصد رفتاری) و فرم استاندارد ارزیابی آمادگی خانوار در برابر بلایا (DART) گردآوری شد. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و رگرسیون خطی در نرم‌افزار SPSS۱۶   تحلیل شدند.

یافته‌ها: میانگین سنی شرکت‌کنندگان ۳۷/۸± ۹/۱۱ سال بود و اکثریت آنان متاهل (۸۸/۳%) و دارای تحصیلات متوسطه (%۶۷) بودند. میانگین نمره‌ی آگاهی ۲/۰۱ ± ۱۱/۷۸ از ۱۴ و میانگین نمره‌ی آمادگی در برابر بلایا ۴/۱۶ ± ۴/۸۵ از ۱۵ بود.  مدل رگرسیون نشان داد سازه‌های مدل فرآیند موازی توسعه‌یافته گسترده ۳۹/۹ درصد از واریانس قصد رفتاری را تبیین می‌کنند که در این میان، خودکارآمدی (β=۰/۵۳۴, p<۰/۰۰۰۱) و کارآمدی پاسخ درک‌شده (β=۰/۱۷۴, p<۰/۰۳۳) پیش‌بینی‌کننده‌های معنادار قصد رفتاری بودند. هم‌چنین عوامل قادرکننده به‌عنوان تنها پیش‌بینی‌کننده معنادار آمادگی در برابر بلایا شناخته شد  (β=۰/۳۵۱, p<۰/۰۰۱) و به همراه قصد رفتاری ۲۱/۸ درصد از واریانس آمادگی را تبیین کرد.

نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش نشان داد که علی‌رغم سطح نسبتا مناسب آگاهی، میزان آمادگی در برابر بلایا در سفیران سلامت پایین بود. هم‌چنین خودکارآمدی و کارآمدی پاسخ درک‌شده مهم‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های قصد رفتاری بودند، درحالی‌که عوامل قادرکننده نقش اصلی را در تبیین آمادگی در برابر بلایا ایفا کردند. این یافته‌ها بیانگر آن است که ارتقای آمادگی صرفا از طریق آموزش امکان‌پذیر نیست و فراهم‌سازی عوامل قادرکننده، ازجمله دسترسی به منابع، تجهیزات، حمایت‌های سازمانی و مهارت‌های عملی، نقش اساسی در افزایش آمادگی دارد. بنابراین، طراحی مداخلات مبتنی بر نظریه با تاکید بر تقویت خودکارآمدی و توسعه‌ی عوامل قادرکننده، همراه با ادغام برنامه‌های آمادگی در برابر بلایا در نظام سلامت، می‌تواند به ارتقای تاب‌آوری جامعه و کاهش پیامدهای ناشی از بلایا کمک کند.
واژه‌های کلیدی: بلایا، آمادگی، سفیران سلامت، مدل فرآیند موازی توسعه‌یافته گسترده
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: مداخلات ارتقای سلامت
دریافت: 1404/10/25 | پذیرش: 1405/3/19
فهرست منابع
1. Aitsi-Selmi A, Egawa S, Sasaki H, Wannous C, Murray V. The Sendai framework for disaster risk reduction: Renewing the global commitment to people's resilience, health, and well-being. International journal of disaster risk science. 2015 Jun;6(2):164-76. [DOI:10.1007/s13753-015-0050-9]
2. Centre for Research on the Epidemiology of Disasters (CRED). 2023 disasters in numbers: a significant year of disaster impact. Technical Report. 2024.
3. United Nations Office for Disaster Risk Reduction (UNDRR). Global Assessment Report on Disaster Risk Reduction 2025: Resilience Pays-Financing and Investing for Our Future [Internet]. Geneva: UNDRR; 2025 [cited 2026 May 30]. Available from: https://www.undrr.org/gar2025
4. Yari A, Zarezadeh Y, Fatemi F, Ardalan A, Vahedi S, Yousefi-Khoshsabeghe H, Boubakran MS, Bidarpoor F, Motlagh ME. Disaster safety assessment of primary healthcare facilities: a cross-sectional study in Kurdistan province of Iran. BMC emergency medicine. 2021 Feb 23;21(1):23. [DOI:10.1186/s12873-021-00417-3] [PMID] [PMCID]
5. World Health Organization. Health emergency and disaster risk management framework. 2019.
6. Disaster Management Unit. Report of accidents and disasters in the city of Sabzevar. Sabzevar University of Medical Sciences, Department of Health. 2015
7. Ardalan A, Yousefi H, Rouhi N. Disaster Safety and Risk Assesment in primary Health care Facilities. Ministrey of health and medical education. 2015;1:8-48
8. Rakhshani T, Abbasi S, Ebrahimi MR, Travatmanesh S. Investigating the Preparedness Status of Households against Earthquake in Fars Province in 2013; a Cross Sectional Study. Iranian Journal of Emergency Medicine.2016.2(3):66-72
9. Amanat N, Khankeh HR, Hosseini MA, Mohammadi F, Sadeghi AA, Aghighi A. The effect of earthquake preparedness training to male high school students on families' preparedness in eshtehard city in 2010-2011. Journal of rescue & relief.2013.5(3); 27- 39.
10. Daneshmandi M, Vahedi M, Farshi M, Saghafi A, Zigheymat F. Assessing the level of preparedness for confronting crisis such as flood, earthquake, fire and storm in some selected hospitals of Iran Iranian Journal of Military Medicine. 2010;12(3):167-71.
11. Disaster Management Unit. Report of accidents and disasters in the city of Sabzevar. Sabzevar University of Medical Sciences, Department of Health. 2015
12. Al Thobaity A, Plummer V, Innes K, Copnell B. Perceptions of knowledge of disaster management among military and civilian nurses in Saudi Arabia. Australasian Emergency Nursing Journal. 2015 Aug 1;18(3):156-64. [DOI:10.1016/j.aenj.2015.03.001] [PMID]
13. Labrague LJ, Yboa BC, McEnroe-Petitte DM, Lobrino LR, Brennan MG. Disaster preparedness in Philippine nurses. Journal of nursing scholarship. 2016 Jan;48(1):98-105. [DOI:10.1111/jnu.12186] [PMID]
14. Pfefferbaum B, Van Horn RL, Pfefferbaum RL. A conceptual framework to enhance community resilience using social capital. Clinical Social Work Journal. 2017 Jun;45(2):102-10. [DOI:10.1007/s10615-015-0556-z]
15. Witte K. Putting the fear back into fear appeals: The extended parallel process model. Communications Monographs. 1992 Dec 1;59(4):329-49. [DOI:10.1080/03637759209376276]
16. Witte K, Allen M. A meta-analysis of fear appeals: Implications for effective public health campaigns. Health education & behavior. 2000 Oct;27(5):591-615. [DOI:10.1177/109019810002700506] [PMID]
17. Barnett DJ, Thompson CB, Semon NL, Errett NA, Harrison KL, Anderson MK, Ferrell JL, Freiheit JM, Hudson R, McKee M, Mejia-Echeverry A. EPPM and willingness to respond: the role of risk and efficacy communication in strengthening public health emergency response systems. Health Communication. 2014 Jul 3;29(6):598-609. [DOI:10.1080/10410236.2013.785474] [PMID]
18. Weber MC, Schulenberg SE, Lair EC. University employees' preparedness for natural hazards and incidents of mass violence: An application of the extended parallel process model. International journal of disaster risk reduction. 2018 Oct 1;31:1082-91. [DOI:10.1016/j.ijdrr.2018.03.032]
19. Jahangiry L, Babaie J, Sadr-Mir F, Birgani HR, Gilani N. Development and psychometric evaluation of an earthquake risk perception tool in Iran: an application of the extended parallel process model. BMC psychology. 2025 Dec;13(1):1331. [DOI:10.1186/s40359-025-03672-2] [PMID] [PMCID]
20. Fatehpanah A, Maraghi E, Coetzer-Liversage A, Karimy M, Pakpour AH, Maripour M, Fard NJ, Araban M. Modeling factors related to earthquake preparedness: a structural equation modeling approach. BMC Public Health. 2025 Feb 3;25(1):431. [DOI:10.1186/s12889-025-21568-z] [PMID] [PMCID]
21. Amirahmadi A, Behnianfar A, Ebrahimi M. Microzonation of flood risk in sabzevar suburb with the aim of sustainable urban development. Environmental based territorial planning amayesh.5(16):17-32.
22. Ministry of Health and Medical Education. Disaster Assessment of Readiness and Training (DART) Checklist. Tehran: MOHME; latest edition.
23. Hajizadeh M, Seyyed Mazhari M, Pishgooie A.H, Aliyari SH. The effect of buddy aid education packages on the wives of military personnel awareness and attitude in the face with earth quake in 2013. Military caring sciences.2014.1(1);1- 8. [DOI:10.18869/acadpub.mcs.1.1.1]
24. Soylu D, Soylu A, Seven A. The Perception of Disaster Preparedness and Disaster Repsonse Self-Efficacy of Nurses Following the Kahramanmaraş Earthquake on February 6, 2023: A Pathway Analysis. Disaster Medicine and Public Health Preparedness. 2025 Jan;19:e20. [DOI:10.1017/dmp.2025.18] [PMID]
25. Schoch-Spana M, Nuzzo J, Ravi S, Biesiadecki L, Mwaungulu Jr G. The local health department mandate and capacity for community engagement in emergency preparedness: a national view over time. Journal of Public Health Management and Practice. 2018 Jul 1;24(4):350-9. [DOI:10.1097/PHH.0000000000000680] [PMID]
26. Ayyad FA, Abdalsalam R, Abdalla E, Hamza SB, Alshareif BA, Ayyad AA, Salih A, Hassan R, Mamdouh N, Emad E, Adil M. Perceived disaster preparedness, knowledge, and skills among Sudanese healthcare professionals during the armed conflict: cross-sectional study, 2024. BMC Emergency Medicine. 2025 May 15;25(1):79. [DOI:10.1186/s12873-025-01238-4] [PMID] [PMCID]
27. Qiu D, Lv B, Cui Y, Zhan Z. The role of response efficacy and self-efficacy in disaster preparedness actions for vulnerable households. Natural Hazards and Earth System Sciences. 2023 Dec 14;23(12):3789-803. [DOI:10.5194/nhess-23-3789-2023]
28. Şahin NE, Karaca T. Disaster response self-efficacy and disaster preparedness levels of Turkish nurses: A cross-sectional study. BMC Emergency Medicine. 2025 Aug 20;25(1):158. [DOI:10.1186/s12873-025-01299-5] [PMID] [PMCID]
29. Jahangiri K, Azin SA, Mohammad K, Rahimi Forushani A. Factors affecting tehran residents' preparedness against earthquake in 2007. Hakim Journal. 2010 Oct 10;13(3):155-64.
30. Wagner B, Washburn L, Visker JD, Cox C. Medical students' disaster-specific self-efficacy and willingness to respond following an introductory preparedness training. Health Professions Education. 2025;11(3):12. [DOI:10.55890/2452-3011.1353]
31. Korkmaz EK, Toraman AU. The effect of repeated simulation-based disaster education on nursing students' self-efficacy in disaster response. BMC nursing. 2025 Nov 24;24(1):1433. [DOI:10.1186/s12912-025-04064-y] [PMID] [PMCID]
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA

Ethics code: IR.MEDSAB.REC.1396.166


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
برگشت به فهرست مقالات برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت ایران Iranian Journal of Health Education and Health Promotion
Persian site map - English site map - Created in 0.09 seconds with 39 queries by YEKTAWEB 4745