زمینه و هدف: فشارخون بالا یکی از مهمترین چالشهای سلامت عمومی است که با مرگومیر و ناتوانی گسترده همراه است. باتوجهبه شیوع بالای بیماری فشارخون بالا در شهر قاین و پایینبودن سطح آگاهی عمومی، هدف پژوهش حاضر تعیین تأثیر مداخله آموزشی مبتنی بر مدل فرایند اتخاذ احتیاط بر رفتارهای پیشگیرانه از فشارخون بالا در جمعیت ۳۰ تا ۵۹ سال این شهر بود.
مواد و روشها: این مطالعهی نیمهتجربی با طرح شاهددار تصادفی بر روی ۱۶۰ نفر از ساکنان ۳۰ تا ۵۹ سال شهر قاین در سال ۱۴۰۳-۱۴۰۴ انجام شد که بهصورت تصادفی به دو گروه آزمون و کنترل (هر کدام ۸۰ نفر) تقسیم شدند. این افراد به روش نمونهگیری تصادفی سیستماتیک انتخاب شدند. گروه آزمون طی پنج جلسه ۳۰ - ۴۵ دقیقه آموزش دیدند. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامهای شامل ویژگیهای دموگرافیک، آگاهی و سازههای مؤثر بر مدل فرایند اتخاذ احتیاط بود. افراد شرکتکننده در سه مقطع زمانی قبل از مداخله، بلافاصله بعد از پایان مداخله و سه ماه بعد از پایان مداخله از طریق پرسشنامه مورد ارزیابی قرار گرفتند. دادهها با استفاده از نرمافزار آماری SPSS نسخه ۲۳ تجزیهوتحلیل و آزمونهای تیمستقل، آنالیز واریانس با اندازههای تکراری و کایدو با سطح معنیداری ۰/۰۵ تحلیل شدند.
یافتهها: نتایج پژوهش نشان میدهد که مداخلهی آموزشی مبتنی بر مدل فرایند اتخاذ احتیاط به طور معناداری میانگین نمرات آگاهی، حساسیت، شدت و منافع درک شده، خودکارآمدی، راهنماهای عمل و رفتارهای پیشگیرانه را بلافاصله پس از مداخله و سه ماه پس از آن افزایش داد (۰/۰۰۱>p) و درعینحال موانع درک شده را کاهش داد. در گروه کنترل هیچ تغییر معناداری رخ نداد.
نتیجهگیری: مداخلهی آموزشی مبتنی بر مدل فرایند اتخاذ احتیاط موجب بهبود آگاهی، نگرش و رفتارهای پیشگیرانه از فشارخون بالا شد. بهکارگیری این مدل در برنامههای آموزشی جامعه محور میتواند راهکاری مؤثر برای ارتقای رفتارهای سلامت و کاهش شیوع فشارخون بالا باشد.
